14 Şubat 2018 Çarşamba

ANILAR:                                                                                                                                                                                                                  Yıldız Eski Bahçıvanoğlu'nun eğitimin bu günkü içler acısı istatisliğini okuyunca bir anımı paylaşmak istedim:
Yıl 1966. Okulumuzun çok sevilen Kimya öğretmeninin oğlu Fen kolu matematik dersinden lise son sınıf da iki sene bekler. Öğretmen çocuğu olmasına rağmen matematiği bilmeden mezun olamaz.
Yılar sonra rahmetli matematik hocamız Ahmet Ongun ile dört arkadaş arada bir yaptığımız akşam yemeğinde Öğretmenimiz, şu anısını anlattı: Üç-dört arkadaşını Goncalı'da çöp şiş yemeye davet etmiş. Haber alan diğer arkadaşlarıda davetsiz konuk olarak yemeğe katılmış. Yenmiş içilmiş ama öğretmenimiz cebindeki parayla bu hesabı nasıl ödeyeceğini yemek boyunca düşünmüş. Arkadaşları yemeğe devam ederken, onlara hissettirmeden, lokanta sahibine gidip beklediğinden fazla arkadaşın geldiğini, yanındaki para hesabı karşılamayacagını, bir miktarını ödeyip geri kalanını yarın gelip ödemesinin mümkün olup olmayacağını utana sıkıla sormuş.
Lokanta sahibi hesabın açık olarak ödendiğini, her hangi bir sorun olmadığını söyleyince, önce sevinmiş ama kimin ödediğini bir türlü öğrenememiş.
Öğretmenimiz bu anısını birçok yerde tekrar tekrar anlatmış ve hala ödeyeni bulamadığı için kendisini meçhul kişiye karşı borçlu hissettiğini söyleyince, içimizdeki arkadaşlardan biri ödeyeni bildiğini söyleyince, hep beraber heyecanla kim? diye sorduk:
Lise son sınıf da iki yıl matematik dersinden bekleyen ve matematigi öğrenerek mezun olduğu için Üniversitede sıkıntı çekmen iyi bir mimar olan öğrencisiydi. Eğitim nereden nereye???

7 Şubat 2018 Çarşamba

                                                    OLAYLARI NASIL DEĞERLENDİRMELİ?
Bizler genellikle olayları içinde bulunduğumuz an değer yargıları ile değerlendiririz. Ama o olayın geçtiği zaman ve koşullar göz önünde alındığında olumsuz baktığımız bir olayın olumlu veya tersi olduğuna çok kez tanık olmuşuzdur.
Bu düşüncemi; 1937 yılında temeli atılıp 1939 yılında ilk pik(demir) üretilen Entegre Karabük Demir Çelik fabrikalarını örnekleyerek anlatmaya çalışacağım…                                                          Onlarca yıl savaşan Osmanlı İmparatorluğu, birinci Dünya savaşı sonrası Emperyalist güçlerin “Sevr anlaşması ” paylaşımı ile sonuçlandı. Mustafa Kemal ve bir avuç yurt sever insanların insanüstü çabaları ile gerçekleştirilen Kurtuluş savaşı sonrasında kurulan Türkiye cumhuriyetinin ekonomik kurtuluş savaşlarında önemli bir yeri olan Karabük Demir Çelik fabrikaları…
Bir Kamu İktisadi Teşkilatı “KİT” olarak kurulan Türkiye Demir- Çelik İşletmeleri Genel müdürlüğü ve İngiltere;  Entegre Demir Çelik fabrikalarını kurulması konusunda anlaşmaya varırlar.                     Bu anlaşmada; İngilizlere, fabrikaları kurarken yeterli sayıda teknik elaman yetiştirmesini, fabrikaların imalat resimlerinin de verilmesini ön koşul olarak koyarlar.                                           Öte yandan fabrikaların inşaatı başlar başlamaz; sistemi çalıştıracak insan gücünü yetiştirmek için Fabrikalar sahasında çıraklık eğitim okulu açılır. Fabrikaların gereksinme duyduğu kollarda(branş) ara elaman yetiştirmek amacıyla.                                                                                                               Diğer taraftan hemen yurt dışı üniversitelerine; sınavlarla belirlenen zeki, çalışkan, başarılı öğrenciler, teknik elaman yetiştirilmek üzere burslu eğitime gönderilirken, yurt içi üniversitelerinde de başarılı öğrencilere önemli burslar sağlanır.                                                                                     Bu bilinçli çalışmalar sonunda iki yıl gibi kısa sürede ilk mayi(sıvı) maden üretilir. O yıllarda ülkenin gereksindiği; ray demiri, maden direği, inşaat demiri, pik, saç v.s. üretilerek, dışa bağımlılıktan kurtulunma çalışmaları başlar.
 Çıraklık eğitimde okuyan öğrenciler yıl içerisinde teorik eğitimleri alırken, tatillerde kolları(branş) ile ilgili bölümlerde pratik staj yaparlar. Hem pratik hem de teorik olarak yetişmiş olan bu öğrenciler mezun olduklarında; lise mezunları birinci kademede işçi olarak fabrikaya girmeye çalışırken, çıraklık eğitimden mezun olanlara onuncu kademede işçi olarak işe girme garantileri verilir..
Bu ilkeli, başarılı çalışmalar sonunda tüm illerden gelen işçiler ve aileleri ile on altı haneli bir mezradan yüz bin nüfuslu bir ilçe yaratılır.                                                                                  Karabük Demir- Çelik; ilerleyen yıllarda, ilçede gereksinmesi duyulan tüm okulları açarken, Ereğli demir çelik fabrikasının kurulmasında önemli ölçüde maddi, teknik bilgi ve yetişmiş elaman katkısında bulunur. Ülkenin inşaat demirine artan gereksinmeyi karşılamak üzere İskenderun Demir çelik fabrikalarını da daha sonraki yıllarda işletmeye açar.                                                                Çok daha önemlisi diğer "KİT" ler gibi  ülkenin teknik elaman deposudur. Gereksinme duyan tüm resmi ve özel sektörlere de yetişmiş elaman kaynağı olur.
Ülkenin kalkınmasında çok önemli işlevleri olan KİT’lerin; tu kaka edilmeye başladığı dönemlerde tüm başarılı çalışmalar unutulup, dünya edebiyatında ( literatür) Karabük Demi-Çelik fabrikalarının yer seçiminin, günümüz koşullarında çok kötü örneklerin başında gösterilmesi bu zihniyetteki kişilere,  KİT’ler hakkındaki olumsuz düşüncelerini kanıtlamak için bol bol kaynak sağlar…
Fabrikaların Karabük’te kurulmasının nedenini bilmeyenler, bildiği halde bilmezden gelen ve/ veya herhangi bir araştırma yapma gereği duymayan aydın geçinenler ve siyasi-ekonomik düşünceleri ile ‘KİT’lere karşı olan kişiler; bak bir yer seçimini bile KİT’ler doğru dürüst yapamıyor, bunlar ülkenin gelişmesine engel olan kamburlar gibi söylemlerin dozajını her geçen gün-yıllar da artırarak devam ettirirler.  Bu yanlış bilgiyi gerçekmiş gibi kullanarak ve diğer uydurma gerekçelerle birlikte KİT’ler den Kurtulmak için uygun kamuoyu oluştururlar…
Halbuki yer seçiminde gerçek şudur: günümüz koşullarına göre yanlış olan yer seçimi, bilgisizlikten değil. Fabrikaların kurulduğu tarih, ikinci dünya savaşının ayak seslerinin çok yakından duyulduğu yıllardı…                                                                                                                                                   O tarihteki teknoloji ile üretilen savaş uçakları hava boşluğu olan alanlara uçuş yapıp, bombardıman yapamıyorlardı. Bu bölge askeri savunma açısından ülkenin en uygun yeriydi.                         Buranın; Denize, işletmenin ana girdisi olan taş kömürü ve demir cevherine çok uzak olmasına karşın savaş zamanında hava saldırılarından kurtulmak amacıyla bu bölge zorunlu olarak seçilmişti… 





5 Şubat 2018 Pazartesi

  
                                                  ÖNYARGI VE DİYOLOGSUZLUK
1970 Yılların başında üniversiteyi bitirip umutsuzca iş aramak için Ankara’ya giderken tesadüfen karşılaştığım bir arkadaşın önerisi ile yardımını istediğim Denizli senatörü Hüseyin Atmaca’nın katkıları ile Ülkenin ilk entegre(bütünlenmiş)Demir- Çelik fabrikaları olan Karabük’de iş yaşamına başladım. 
 O yıllarda tüm ülkede olduğu gibi mühendis camiasında da keskin sağcı ve solcu iki ayrımı vardı. Bunlarda kendi aralarında birçok gruplara ayrılmış ama dışa karşı iki grup olarak görünüyorlardı.                                                                                                                                           İşe başladığım ilk günden itibaren sol grupta yerimi aldım. Deneyimli abiler kimin solcu kimin sağcı olduğunu bana kısa sürede tanıttılar. Her grup kendi aralarında birlikte oluyor, diğer gruba mesafeli davranılıyordu. Ülke; görünmez bir el tarafından sürekli olarak kutuplaştır ılıyor, farklılıklar derinleştiriliyor ve grupların birbiri ile diyaloğa geçmesi; yayılan ön yargılar nedeni ile bir türlü sağlanamıyordu.
Daha önceki yıllarda başlayan solcuların siyasi cinayete kurban gitmeleri artarak devam ederken, soldan ve sağdan kurban sayıları sıradanlaşmaya başladı. Eğer günde bir iki siyasi cinayet işleniyorsa, gazetelerin üçüncü sayfaların da ancak haber olabiliyordu. Eğer günde sekiz on cinayet haberleri varsa baş sayfada yer buluyordu. Ülke hızla bir askeri darbeye hazırlandı. Ve 12 Eylül 1980 beklenen askeri darbe oldu.
Güvenlik gerekçesi ile tüm mühendisler varideye ye sokuldu. Bu uygulama; çalışma düzenini bozmasına ve hiçbir yararı olmamasına karşın aylarca sürdürüldü…                                                  Bir cumartesi gecesi 20.00- 08.00 nöbetinde idim. Akşam var diyesi gece var diyesi ile vardiya değiştirirken bende büroma bir şeyler okumak için gelmiştim. Saat yarıma geliyordu sağcı(faşist)  Bahri kapıda göründü. İstemeyerek geldiği belli, çekingen bir tavırla: “televizyon yayını bitti, odada yapılacak hiçbir iş yok, bölümüm yabancısı olduğum için işletmeleri de dolaşamıyorum. Sıkıldım, biraz sohbet ederiz diye geldim” dedi.                                                                                                      Ona belli etmeden bu adamla ne konuşacağım diye düşündüm ama mümkün olduğu kadar sıcak bir tavırla: “hoş geldin” dedim. Dereden tepeden sohbete başladık. Biraz vakit geçsin de işletmeye çıkacağım diye onu savmayı planlıyordum. Fakat laf lafı açtı siyasete girmeden nereli olduğumuzu öğrendik. Hangi koşullarda okuyup, fabrikaya nasıl girdiğimizi birbirimize anlattık. Söyleşi gelişince ben çay demledim. Önceleri fabrikadaki yanlışları ve çözüm yollarından konuştuk. Uğradığımız haksızlıkları ifade ettik. Ülke sorunları ve çözüm yolları hakkında konuştuk konuştuk vardiya çıkış saatinin nasıl da çabucak geldiğini fark edemedik.
Görünmez el ortadan kalkınca; insan ve vatan sevgisi ile dolu olan, birbirine düşmanlaştırılmış iki farklı siyasetteki kişilerin, ortak noktaları o kadar çoktu ki; ayrılıklarımıza sabaha kadar yaptığımız söyleşi de bir türlü gelemedik…
İlerleyen günlerde, aylarda, yıllarda o gece birbirimize ne kadar çok bezdiğimiz, sorunların ortak, çözüm yollarında farklı düşüncelerimizin olması, bizim iyi bir arkadaş olmamıza engel olmadığından emekli oluncaya kadar en iyi arkadaşlarımdan biri olan Bahri’den ayrılırken çok zorlandım.