HÖRANIM
Onlarca yıl Balkanlarda, Arap Çöllerinde savaşıp ülke
bittiği noktada, kurtuluş savaşı verilerek yeniden kurulan ülke; ekonomik
olanaksızlıklarla, yoklukla, kıtlıkla, salgın hastalıklarla boğuşan bu ülkenin
bir köyünde doğar Höranım(Huriye). Kolera salgını sırasında ölen abası
Höranım’ın nüfusa kayıttı tesadüfen yaptırılmış ve öldüğü zaman da nüfustan
sildirilmez. Yeni doğan kardeşine adı verildiği için Höranım, doyduğunda nüfus
kayıtlarında altı yedi yaşındadır.
Gerçek yaşı altı iken yaşlı babası ölür. Baba varlıklıdır
ama çifti çubuğu yürütecek genç bir ana, on beş yaşında bir abi, bir kız kardeş
ve bir de bebek oğlan vardır. Aile büyükleri; o günün koşullarında genç, dul
bir kadının yalnız yaşayamayacağını düşünürler, hemen evlenmesini önerirler.
Ana, büyüklerin sözlerine kulağını tıkar. Ve var gücü ile kendini çalışmaya
verir. Evde herkes yaşına ve yeteneğine uygun işin bir ucundan tutar.
Höranım; kız kardeşinin ev işlerini yapabilir duruma
gediğini görünce, kendini kır işlerine verir. Abisi ile anasının en büyük
yardımcılarıdır artık onlar. Abi ve ana, çift çubuk işlerini kimseye muhtaç
kalmadan hallederken Höranım; koyunların otlatılmasını, abi ve anasının gel git
işlerini görmektedir. İnsanüstü bir gayretle çalışan ailenin tüm fertleri çok
yorulurlar ama genelde çekilen açlığı onlar çekmezler. Her geçen gün işler
çoğalır ama huzur ve sağlıkları yerindedir.
Höranım on üç yaşına geldiğinde; çalışkanlığı, becerikliliği
ve özellikle güzelliği ile köyün deli kanlıların dikkatindedir. El altından ve
resmen birçok dünürcü gelmektedir. Anası, küçük yaşta evlenmenin sıkıntılarını
çok iyi bildiğinden herkese, kızının on sekiz yaşını doldurmadan
evlendirmeyeceğini net bir şekilde söylemektedir…
Hiç beklemediği bir gün sabah; kız kardeşinin acele eve
gelmesi istediği haberini getiren yeğenini görünce, olumsuz bir olayla
karışılacağını ana hisseder. Her işini bırakır, kız kardeşin evine gider. Kız
kardeşi çok üzgün bir şekilde “oğlumuz oldu” der. Bu kötü haberin ilk
fişeğidir. Endişe içinde ki ana; kız kardeşine “ insanı çatlatma, eveleyip
gevelemeden sorunu söyle” der. Derin bir iç çeken kız kardeşi “Höranım’ı
everiyoruz” der. Ne yapacağını ne diyeceğini bilemeyen ana kısa bir süre susar,
sonra “kiminle diye” sorar. Kız kardeşi: “görümcemin oğlu ile .”. Ananın ilk tepkisi;
onlar kendilerini besleyemiyor, benim kıza nasıl bakacaklar olur.
İleride öğrenecekleri kararın gelişmesi şöyledir: Kız
kardeşinin kocası ve köyün önde gelen birkaç eşrafı içkili bir akşam
yemeğindedirler. İlerleyen saatlerde kocasının çok sevdiği arkadaşı densiz bir
şekilde, senin baldızın kızını oğluma alacağım.
Koca: “bunun yeri burası değil, sonra konuşuruz” demesine karşın
arkadaşı ısrarını sürdürür. İş o noktaya gelir ki; arkadaşı “terazinin bir
küfesine kızı diğer küfesine altını koyar kızı alırım” ısrarı üzerine kocanın
ben onu yeğenimle sözledim, boşuna uğraşma sözü üzerine. Arkadaşı :“o zaman akan sular durur ” diyerek
konuyu kapatır.
Erkek kardeşlerinden bile göremediği yakınlık ve iyilikleri
nedeni ile kıramayacağı eniştesinin sözünü yerine getirmesi için, boyun
eğmekten başka çare olmadığını düşünen iki kız kardeş umarsız düğün
hazırlıklarına başlarlar. Oğlan tarafının da olaydan haberi yoktur, kız
istemeye gidileceği gün durumu
öğrenirler. Höranım ve koca adayına bir şey sorulmaz. Birbirlerini hiç
tanımayan çocuklar büyüklerinin isteği üzerine evlenirler.
Höranım, evliliklerinin ikici gününde komşudan ödünç alınan
takıların geri istenmesi ile yıkılır. Ama hiç kırgınlığını belli etmeden
takıları verir. Kendi ailesine de olaylı ilgili bir şey söylemez. Takılarını
niçin takmıyorsun sorularına da “ takı takmayı sevmiyorum, gizli bir yere
koydum” diye yanıt verir. Aile,
köyün çok büyük çoğunluğunda olduğu gibi karınlarını bile yeterince
doyuramamaktadırlar. Höranım, anasından aldığı destekle yaşamlarını
sürdürürken, ilk kızını kucağına alır. Kocasının sülalesinde olmayan, koyun ve
tavuk besleme girişimini, kayın pederinin desteği ile gerçekleştirir. Kocası
askere gittiğinin üçüncü dördüncü ayında oğluna hamile olduğunu öğrenir. Sık
sık anasına giderek ev ve kır işlerine yardım eder. Kendinin, ailenin ve hayvanların gereksinmelerini oradan
karşılar… Kocası
asker dönüşü; bir çocukla bıraktığı karısını iki çocukla ve çok sevecen,
sağlıklı, yaşam dolu bulur. Her ikisinin
de kafası, yaşamlarını nasıl sürdürecekleri sorunu ile doludur. Kocasının tek
bildiği iş olan çiftçiliği yapacaklardır. Ama yeterli tarla olmasa da başka
seçenekleri yoktur…
Kendine göre; yeteri
kadar çalışmayan kayın validesi ile arası limoni olan Höranım, o gün tek başına
yufka ekmeği yapmaktadır. Kahveden gelen kocası; niye anamdan yardım istemedin
diye söylenerek, saçın başına ekmekleri pişirmek için geçer. Oğlunu kucağına
alır karısı ile sohbet ederek birkaç yufka pişirir. Kucağındaki oğlunu yanan
saman külü ve saçın üstüne atan koca boylu boyunca uzanır. Önce çok şiddetli
bir şekilde kocasına kızan Höranım; hemen kocasının rahatsızlandığını anlar ve
feryadı basar. Kısa bir sürede akrabalar
eve dolar. Sülalenin en yaşlı kadını “sara rahatsızlığı geçiriyor, başını bir
yere vurmamasına dikkat ederek, hiç dokunmayın” der. Bir süre sonra kendine gelen koca ne olduğunu
anlamaya çalışan gözlerle etrafına bakınmaya başlar.
Höranım’ım anası ve teyzesi ona yapılan yanlışlıktan ve
kocasının iflah olmaz hastalığından kendilerini sorumlu tutmaktadırlar. İki kız
kardeş bir çıkış yolu aramaktadırlar. Teyze, daha önce kendince bulduğu çözümü
ablasına anlatmaya başladığında, Höranım hayvanlara saman almak için oraya
gelir. Anası ve teyzesinin seslerini duyan Höranım samanlığa gitme yerine
yukarı çıkıp hatırlarını sormak ister ve taş merdiveni çıkmaya başlar. Kendisi
hakkında konuşulduğunu duyunca duraklar. Teyzesi: “aba can sıkacak bir şey yok.
Benim oğlana gereksinmem var, oğlanı ben alırım, sende küçük kızı gelin edince
ev işleri için bir kıza ihtiyacın olacak. Sende kızı alırsın. Höranım’ın
gençliği güzelliği yerinde istediği bir adama satarız” der. Başından kaynar
sular dökülen Höranım kendini kısa sürede toparlar. Anası ve teyzesinin karşına
dikilir. “ana, teyze bu güne kadar sizlerin karşısına geçip bir çift laf
etmedim, aldığınız benimle ilgili kararlar hiç içime sinmese de sesimi
çıkarmadım. Kocam ve çocuklarım söz konusu olunca orada duracaksınız!!! Ben çocuklarımı babalı öksüz bırakmam, oraya
gelinliğimle gittim, oradan kefenle çıkarım.” der saman bile almadan ağlayarak
oradan ayrılır.
Akşam çiftten eve gelen kocasının “saman getirmedin mi?” sorusuna onlarda da
kalmamış, bahar geldi yarın ben ot toplar gelirim. Akşam için hayvanlara bir
şeyler hazırlarım. Sen geç biraz dinlen. Kocası bir şeylerin ters gittiğini
anlar ama sorularla zaten sıkıntıda olan karını bunaltmaz. Kendi kendilerine yetmeye
çalışırken, kocanın rahatsızlığının sık sık tekrarlanması, geri dönüşü olmayan
sorunlar açacağını düşünmeye başlarlar. Karı -koca daha güvenli başka bir iş
ile çıkış yolu ararlar. Uykusuz geçen birkaç geceden sonra kocanın dayısının
yanında hizmetkâr iken, hesabının iyi olduğunu belirten dayısın övgüleri ve
askerliğini yazıcı olarak tamamladığı ilçedeki bakkal ile söyleşilerinden de
ilham alarak bakkal dükkânı açmaya karar verirler.
Çevrelerinde iş bilir kişilerin sermayesiz bu işin olmayacağını
söylemelerine karşın karı- koca; kocanın babasından kalan tek tarlayı satarak,
tersliği (gübrelik) sadece giriş kapısı olan, penceresiz altı metre karelik
dükkâna çevirip, herkese rağmen dükkanı açarlar.
Koca; sabah ezanı ile açtığı dükkânı yatsı namazı sonuna
kadar açık tutarak, yazda kışta yılmadan sebatla tüm fiziksel zorluklara karşın
bakkallığı sürdürür. Höranım kocasına hem çıraklık yapar, hem de koyunlarla,
tavuklarla ve babasından kalan tarlaların geliri ile kocasına yardımcı olur.
Israrla ve çok sıkı çalışmaları sonunda şanslarının da yardımı ile düzlüğe
çıkarlar. Oğullarını okuturlar, kızlarını en iyi çeyizle gelin ederler,
Evlenmiş olan çocuklarından bir şey istemedikleri gibi sürekli olarak maddi ve
manevi yardımlarını onlardan eksik etmezler.
Karı- koca ve çocukları ile mutlu bir yaşam sürdürürken kocanın
beklenmedik hastalığı “felç” yaşamlarına olumsuzluk getirmesine karşı n karı
koca hiç yılmazlar…
Höranım kocasının
beyninde iyileşme olabilir, ama uzun sürecek iyileşme süresinde vücutta
oluşacak kireçlenme nedeni ile sağlığına kavuşamaz riskinin olduğunu doktordan
öğrenen Höranım; ortopedi teknik
siyeninden iki günlük kurs alır. Aldığı bilgileri sanki kırk yıllık teknik
siyen gibi uygular, kocasının vücudunda kireçlenme oluşmasını önler. Kocası tam
iyileşemese bile kendiişlerini görür hale gelir. Beş buçuk yıl süren hastalığı
ne kocası nede Höranım dert eder. Bakkal dükkânı kapanır. Ama Höranım tarla
işlerini, tavuk ve koyun yetiştiriciliğini hiç bırakmaz. Çocuklarına hiç yük
olmadan onlara maddi ve manevi desteğe
devam ederler…
Beş buçuk yıl
kocasının kalp krizinden ölümüne kadar ne kocasına nede çocuklarına hiç
dert yanmadan yaşamını sürdüren Höranım ; kocasının ölümünden sonra da, yirmi
yıl üreticiliğe devam ederek mahallenin “Höranım anası” olarak yaklaşık kırk
gün süren felç hastalığı sonunda
seksenli yaşlarının sonuna doğru
yaşamdan ayrılır.
HÖRANIM
Onlarca yıl Balkanlarda, Arap Çöllerinde savaşıp ülke
bittiği noktada, kurtuluş savaşı verilerek yeniden kurulan ülke; ekonomik
olanaksızlıklarla, yoklukla, kıtlıkla, salgın hastalıklarla boğuşan bu ülkenin
bir köyünde doğar Höranım(Huriye). Kolera salgını sırasında ölen abası
Höranım’ın nüfusa kayıttı tesadüfen yaptırılmış ve öldüğü zaman da nüfustan
sildirilmez. Yeni doğan kardeşine adı verildiği için Höranım, doyduğunda nüfus
kayıtlarında altı yedi yaşındadır.
Gerçek yaşı altı iken yaşlı babası ölür. Baba varlıklıdır
ama çifti çubuğu yürütecek genç bir ana, on beş yaşında bir abi, bir kız kardeş
ve bir de bebek oğlan vardır. Aile büyükleri; o günün koşullarında genç, dul
bir kadının yalnız yaşayamayacağını düşünürler, hemen evlenmesini önerirler.
Ana, büyüklerin sözlerine kulağını tıkar. Ve var gücü ile kendini çalışmaya
verir. Evde herkes yaşına ve yeteneğine uygun işin bir ucundan tutar.
Höranım; kız kardeşinin ev işlerini yapabilir duruma
gediğini görünce, kendini kır işlerine verir. Abisi ile anasının en büyük
yardımcılarıdır artık onlar. Abi ve ana, çift çubuk işlerini kimseye muhtaç
kalmadan hallederken Höranım; koyunların otlatılmasını, abi ve anasının gel git
işlerini görmektedir. İnsanüstü bir gayretle çalışan ailenin tüm fertleri çok
yorulurlar ama genelde çekilen açlığı onlar çekmezler. Her geçen gün işler
çoğalır ama huzur ve sağlıkları yerindedir.
Höranım on üç yaşına geldiğinde; çalışkanlığı, becerikliliği
ve özellikle güzelliği ile köyün deli kanlıların dikkatindedir. El altından ve
resmen birçok dünürcü gelmektedir. Anası, küçük yaşta evlenmenin sıkıntılarını
çok iyi bildiğinden herkese, kızının on sekiz yaşını doldurmadan
evlendirmeyeceğini net bir şekilde söylemektedir…
Hiç beklemediği bir gün sabah; kız kardeşinin acele eve
gelmesi istediği haberini getiren yeğenini görünce, olumsuz bir olayla
karışılacağını ana hisseder. Her işini bırakır, kız kardeşin evine gider. Kız
kardeşi çok üzgün bir şekilde “oğlumuz oldu” der. Bu kötü haberin ilk
fişeğidir. Endişe içinde ki ana; kız kardeşine “ insanı çatlatma, eveleyip
gevelemeden sorunu söyle” der. Derin bir iç çeken kız kardeşi “Höranım’ı
everiyoruz” der. Ne yapacağını ne diyeceğini bilemeyen ana kısa bir süre susar,
sonra “kiminle diye” sorar. Kız kardeşi: “görümcemin oğlu ile .”. Ananın ilk
tepkisi; onlar kendilerini besleyemiyor, benim kıza nasıl bakacaklar olur.
İleride öğrenecekleri kararın gelişmesi şöyledir: Kız
kardeşinin kocası ve köyün önde gelen birkaç eşrafı içkili bir akşam
yemeğindedirler. İlerleyen saatlerde kocasının çok sevdiği arkadaşı densiz bir
şekilde, senin baldızın kızını oğluma alacağım.
Koca: “bunun yeri burası
değil, sonra konuşuruz” demesine karşın arkadaşı ısrarını sürdürür. İş o
noktaya gelir ki; arkadaşı “terazinin bir küfesine kızı diğer küfesine altını
koyar kızı alırım” ısrarı üzerine kocanın ben onu yeğenimle sözledim, boşuna
uğraşma sözü üzerine. Arkadaşı :“o zaman
akan sular durur ” diyerek konuyu kapatır.
Erkek kardeşlerinden bile göremediği yakınlık ve iyilikleri
nedeni ile kıramayacağı eniştesinin sözünü yerine getirmesi için, boyun
eğmekten başka çare olmadığını düşünen iki kız kardeş umarsız düğün
hazırlıklarına başlarlar. Oğlan tarafının da olaydan haberi yoktur, kız
istemeye gidileceği gün durumu
öğrenirler. Höranım ve koca adayına bir şey sorulmaz. Birbirlerini hiç
tanımayan çocuklar büyüklerinin isteği üzerine evlenirler.
Höranım, evliliklerinin ikici gününde komşudan ödünç alınan
takıların geri istenmesi ile yıkılır. Ama hiç kırgınlığını belli etmeden
takıları verir. Kendi ailesine de olaylı ilgili bir şey söylemez. Takılarını
niçin takmıyorsun sorularına da “ takı takmayı sevmiyorum, gizli bir yere
koydum” diye yanıt verir. Aile,
köyün çok büyük çoğunluğunda olduğu gibi karınlarını bile yeterince
doyuramamaktadırlar. Höranım, anasından aldığı destekle yaşamlarını sürdürürken,
ilk kızını kucağına alır. Kocasının sülalesinde olmayan, koyun ve tavuk besleme
girişimini, kayın pederinin desteği ile gerçekleştirir. Kocası askere
gittiğinin üçüncü dördüncü ayında oğluna hamile olduğunu öğrenir. Sık sık
anasına giderek ev ve kır işlerine yardım eder. Kendinin, ailenin ve hayvanların gereksinmelerini
oradan karşılar…
Kocası asker dönüşü; bir çocukla bıraktığı karısını iki çocukla ve çok
sevecen, sağlıklı, yaşam dolu bulur. Her
ikisinin de kafası, yaşamlarını nasıl sürdürecekleri sorunu ile doludur.
Kocasının tek bildiği iş olan çiftçiliği yapacaklardır. Ama yeterli tarla
olmasa da başka seçenekleri yoktur…
Kendine göre; yeteri
kadar çalışmayan kayın validesi ile arası limoni olan Höranım, o gün tek başına
yufka ekmeği yapmaktadır. Kahveden gelen kocası; niye anamdan yardım istemedin
diye söylenerek, saçın başına ekmekleri pişirmek için geçer. Oğlunu kucağına
alır karısı ile sohbet ederek birkaç yufka pişirir. Kucağındaki oğlunu yanan
saman külü ve saçın üstüne atan koca boylu boyunca uzanır. Önce çok şiddetli
bir şekilde kocasına kızan Höranım; hemen kocasının rahatsızlandığını anlar ve
feryadı basar. Kısa bir sürede akrabalar
eve dolar. Sülalenin en yaşlı kadını “sara rahatsızlığı geçiriyor, başını bir
yere vurmamasına dikkat ederek, hiç dokunmayın” der. Bir süre sonra kendine gelen koca ne olduğunu
anlamaya çalışan gözlerle etrafına bakınmaya başlar.
Höranım’ım anası ve teyzesi ona yapılan yanlışlıktan ve
kocasının iflah olmaz hastalığından kendilerini sorumlu tutmaktadırlar. İki kız
kardeş bir çıkış yolu aramaktadırlar. Teyze, daha önce kendince bulduğu çözümü
ablasına anlatmaya başladığında, Höranım hayvanlara saman almak için oraya
gelir. Anası ve teyzesinin seslerini duyan Höranım samanlığa gitme yerine
yukarı çıkıp hatırlarını sormak ister ve taş merdiveni çıkmaya başlar. Kendisi
hakkında konuşulduğunu duyunca duraklar. Teyzesi: “aba can sıkacak bir şey yok.
Benim oğlana gereksinmem var, oğlanı ben alırım, sende küçük kızı gelin edince
ev işleri için bir kıza ihtiyacın olacak. Sende kızı alırsın. Höranım’ın
gençliği güzelliği yerinde istediği bir adama satarız” der. Başından kaynar
sular dökülen Höranım kendini kısa sürede toparlar. Anası ve teyzesinin karşına
dikilir. “ana, teyze bu güne kadar sizlerin karşısına geçip bir çift laf
etmedim, aldığınız benimle ilgili kararlar hiç içime sinmese de sesimi
çıkarmadım. Kocam ve çocuklarım söz konusu olunca orada duracaksınız!!! Ben çocuklarımı babalı öksüz bırakmam, oraya
gelinliğimle gittim, oradan kefenle çıkarım.” der saman bile almadan ağlayarak
oradan ayrılır.
Akşam çiftten eve gelen kocasının “saman getirmedin mi?” sorusuna onlarda da
kalmamış, bahar geldi yarın ben ot toplar gelirim. Akşam için hayvanlara bir
şeyler hazırlarım. Sen geç biraz dinlen. Kocası bir şeylerin ters gittiğini
anlar ama sorularla zaten sıkıntıda olan karını bunaltmaz. Kendi kendilerine yetmeye
çalışırken, kocanın rahatsızlığının sık sık tekrarlanması, geri dönüşü olmayan
sorunlar açacağını düşünmeye başlarlar. Karı -koca daha güvenli başka bir iş
ile çıkış yolu ararlar. Uykusuz geçen birkaç geceden sonra kocanın dayısının
yanında hizmetkâr iken, hesabının iyi olduğunu belirten dayısın övgüleri ve
askerliğini yazıcı olarak tamamladığı ilçedeki bakkal ile söyleşilerinden de
ilham alarak bakkal dükkânı açmaya karar verirler.
Çevrelerinde iş bilir kişilerin sermayesiz bu işin olmayacağını
söylemelerine karşın karı- koca; kocanın babasından kalan tek tarlayı satarak,
tersliği (gübrelik) sadece giriş kapısı olan, penceresiz altı metre karelik
dükkâna çevirip, herkese rağmen dükkanı açarlar.
Koca; sabah ezanı ile açtığı dükkânı yatsı namazı sonuna
kadar açık tutarak, yazda kışta yılmadan sebatla tüm fiziksel zorluklara karşın
bakkallığı sürdürür. Höranım kocasına hem çıraklık yapar, hem de koyunlarla,
tavuklarla ve babasından kalan tarlaların geliri ile kocasına yardımcı olur.
Israrla ve çok sıkı çalışmaları sonunda şanslarının da yardımı ile düzlüğe
çıkarlar. Oğullarını okuturlar, kızlarını en iyi çeyizle gelin ederler,
Evlenmiş olan çocuklarından bir şey istemedikleri gibi sürekli olarak maddi ve
manevi yardımlarını onlardan eksik etmezler.
Karı- koca ve çocukları ile mutlu bir yaşam sürdürürken kocanın
beklenmedik hastalığı “felç” yaşamlarına olumsuzluk getirmesine karşı n karı
koca hiç yılmazlar…
Höranım
kocasının beyninde iyileşme olabilir, ama uzun sürecek iyileşme süresinde
vücutta oluşacak kireçlenme nedeni ile sağlığına kavuşamaz riskinin olduğunu
doktordan öğrenen Höranım; ortopedi
teknik siyeninden iki günlük kurs alır. Aldığı bilgileri sanki kırk yıllık
teknik siyen gibi uygular, kocasının vücudunda kireçlenme oluşmasını önler.
Kocası tam iyileşemese bile kendiişlerini görür hale gelir. Beş buçuk yıl süren
hastalığı ne kocası nede Höranım dert eder. Bakkal dükkânı kapanır. Ama Höranım
tarla işlerini, tavuk ve koyun yetiştiriciliğini hiç bırakmaz. Çocuklarına hiç
yük olmadan onlara maddi ve manevi
desteğe devam ederler…
Beş buçuk yıl
kocasının kalp krizinden ölümüne kadar ne kocasına nede çocuklarına hiç
dert yanmadan yaşamını sürdüren Höranım ; kocasının ölümünden sonra da, yirmi
yıl üreticiliğe devam ederek mahallenin “Höranım anası” olarak yaklaşık kırk
gün süren felç hastalığı sonunda seksenli
yaşlarının sonuna doğru yaşamdan
ayrılır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder