KOCA FATMA
Henüz dokuz-on yaşlarında idim. Evimiz, caminin karşısında
koca bir kapıdan girilen; girişte oda,
(yolcuların veya sanatkârların köyde bulunduğu sırada kendilerinin ve
hayvanların ücretsiz barındığı yer) aynı sülaleden sekiz on ailenin yaşadığı,
birbirini bitişik iki katlı; alt katların ahır, saman ve mahsullerin
stoklandığı yer. Üst katların, yaşama alanı olarak kullanılan, alt nalı
şeklinde çerçevelenmiş, ortası avlu olan bir yerdi. Sokağın başlangıcında depo
olarak kullanılan bir dükkan, ayakkabı imal edilen ikinci başka bir dükkan ve
birde bakkal dükkanı vardı. Bakkal
dükkanının bitişiğinde yağ çıkrığı (haşhaş yağı atölyesi) onun yanında Koca
Fatma’nın; mahallenin ortak kullanımında olan etrafı açık avlusu, yirmi_ yirmi
beş metre ileride düzgün tahta çitlerle ile çevrilmiş ve içeriye girmek için
yine tahtadan yapılmış bir kapı vardı. Kapı sağlam bir söveye menteşe yerine
kalın urgan parçaları ile bağlanmıştı. Çitin arkasında sundurması olan açık bir
alan ve kaç oda olduğunu bilmediğin toprak damlı bir evi vardı. Evin arkasında
daha önceleri sebze yetiştirildiği karık izlerinden anlaşılıyordu. Ama son
yıllarda kendiliğinden çıkan, sarma
yapımında kullanılan yem yeşil, bahar başında bahçeyi kaplayıp yaz ortalarına kadar
canlılıklarını koruyan sadece eferliklerle dolardı. Üç- dört ailelin daha
yaşadığı bir çıkmaz sokaktı.
Sokak; kış aylarında yağ çıkartmaya diğer mahallelerden ve
komşu köyden gelen, genellikle kadınların oluşturduğu sekiz on kişilik gurup;
presin(baskı makinesi) sıkıştırılması dışında ki zamanlarda ya kavurma ocağının
ısıttığı duvarın önündeki özde otururlar ya da köyde yapılacak diğer işlerini
görerek zamanlarını yağ çıkıncaya kadar bekleyerek geçirirlerdi. Zaman zaman
mahalle halkı ile iş için gelenler arasında çok hoş anekdotların anlatıldığı,
şakaların yapıldığı söyleşilere de tanık olmak olası idi.
Baharla birlikte günlerin uzaması ve havanın ısınması ile iş
için gelenler, bakkala alış veriş için gelenler ve aylakçılar akasya ağacının
gölgesinde oranın devamlı müşterisi iki yaşlı kadınla sohbetler gırla giderdi.
Akşamları ise aynı yerde kadınlı erkekli topluluğun yatsı namazı sonrasına
kadar söyleşileri hiç eksik olmaz, kırıcı olmayan eleştiriler, şakalar;
insanların gündüz yorgunluğunu alır, iyi uyku uyumalarına yardımcı olurdu.
Büyükler söyleşilerine devam ederken deli kanlılar kemik oyunu istop v.s.
oynarlar. Küçük çocuklar bazen hep beraber kızlı erkekli oynarken, bazen de
altılı yedili kişiler halinde değişik çocuk oyunları (elim sende, kör ebe v.s.)
oynayarak yatma zamanı geldiğinin farkına bile varmazlar, büyüklerinin eve gel
çağrısına nazlanarak uyarlardı.
Koca Fatma’nın; kim olduğu, nereden bu sokağa geldiği,
geçmişi hakkında hiç konuşulmaz yani mahalleli onu yok sayar. Oda mahalleliyi
yok saydığı için, evinin dışına hiç çıkmayan; uzun boylu, iri yapılı ve şişman
koca Fatma ile nasıl diyaloğa girdim anımsamıyorum. Diyalog diyorum; sakın
konuştuğumuz anlaşılmasın, sadece kuşluk vakti caminin bahçe duvarındaki
çeşmeden su getirmek, akşamüzeri beş numara gaz lambasının camını silip yakmaktı
diyaloğumuz.
İlk gün üzeri ve kapağında işlemeler olan kalaylı bakır
bakraçla su taşımaya çalıştım. -Bakracın güzelliği, işlemeleri koca Fatma’nın
güngörmüş biri olduğunu gösteriyordu- Bakracın ağırlığı su ile birleşince benin
taşıma gücümü aştı. Babamın uyarısı ile bakracı yarım doldurup, iki üç seferde
birbirinden farklı büyüklükteki iki toprak ıprıkla su gereksinimini karşılamaya
başladım. Bana gereksinmesi olduğunda, taktığı isimle “kesinti” diye çağırırdı.
Bahçesine kimsenin girmesine izin vermez, o güzelim
eferlikler kurur giderdi. O gün annesi; öğle vakitleri koca Fatma’nın
uyuduğunu, sessizce kapıdan girip bahçeden eferlik toplaması için, Fikriye’yi
gaza getirir. Sessizce kapıyı açıp, arka bahçedeki eferlikleri toplamaya
başladığında, koca Fatma eline aldığı bağ çubuğu ile Fikriye’yi kovalar.
Topladıklarını atarak, ağlayarak hemen bahçeden uzaklaşır. Ağlaması değişik
aralıklarla akşama kadar sürer. Akşam çocuklar toplandığında günün olayını
herkes kendine göre yorumlayarak anlatır. Fikrîye ise, annesini suçlayarak sık
sık ağlamasını sürdürmektedir. Fikriye’nin ağlayarak olayı anlatması biz
çocukları çok etkilemiş olacak ki, kendiliğinden tek sıra olup koca Fatma’nın
evinin önünde deli Fatma, koca Fatma diyerek iki üç kez, aralıklarla koca Fatma’yı
protesto ettik. Doğru dürüst oyun oynamadık. Hiçbir büyükte bizim yaptığımızın
yanlış olduğunu söyleyerek bizi uyarmadı.
Ertesi gün suyunu getirmek için eve uğradığımda beni eve
almadı koca Fatma. Ne Oğün nede diğer günler hiç yardımcı olamadım. Okullar
açıldı. Tam gün olan okulumuzdan öğle yemeği için eve geldiğimde kağnı
arabasına eşyaları yüklenmiş kendisi de arabanın üzerinde mahalleden koca
Fatma’nın ayrıldığını gördüm. Koca Fatma hiç yüzüme bakmadı. Hüzünlü bir
şekilde yıllardır yaşadığı mahalleden ayrılıyordu. Babama koca Fatma nereye
gidiyor diye sorduğumda Babam ”Bekir hocaya tüm mal varlığını vermiş, o da
ölünceye kadar ona bakacakmış” dedi. Yemeği yedim okula döndüm ne mahalle
arkadaşlarımdan nede başa birinden konu ilgili hiçbir kelam duymadım. Bende
onun hüzünlü ayrılışını unutarak koşup oynamaya devam ettim.
Havalar iyice soğudu. Son baharın son günleri idi. Bir
elimde çanta diğer elimde her öğrencinin ısınmak için okula getirmek zorunda
olduğu bir dal odun ile okula giderken sala verilmeye başladı. Birinin öldüğünü
anladım. Ama o yaşta ölümün bir etkisi yoktu bende. Okulda da arkadaşlar
arasında hiç konu edilmedi. Öğle yemeği için eve geldiğimde dükkânın önündeki
üç beş amca; malını vererek bakımını sağlayacağına söz vermiş Bekir hoca; koca
Fatma’yı ala açık(doğru dürüst kapısı penceresi olmayan) ekmek evine
yerleştirmiş. Gece çok soğuk olunca gündüz ekmek yapımında kullanılan kesin(iri
saman) sıcaklığında ısınmaya çalışırken yanarak öldüğünü konuşuyorlardı…
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder