6 Ekim 2016 Perşembe

KÜÇÜKLÜĞÜMÜN İLK ANISI

Henüz kaç yaşımda olduğumu tam olarak bilmiyorum. Gerçekten kendim mi hatırlıyorum yoksa annemin anlattığını, hatırladığımı sanıyorum emin değilim.Anlatılan veya anımsadığım olay şu:

Annem, hem yatak odası hem de günlük yaşantımızın her alanında kullandığımız ve pencere olarak tepe deliği kullandığımız odada, özel günlerde giydiği fesini temizliyordu. Fesinde bulunan maddi değeri olmayan yirmi bir adet urubiye ve düğün takılarından kalan tek çeyrek altınını gereken özeni göstererek temizliyordu. Annemin bir an dalgınlığından yararlanıp, urubiyelerin birini alarak doğruca Rıza amcanın bakkal dükkanına koştum. Rıza amcadan urubiye karşılığında şeker istedim. Rıza amca tüm sevecenliğince beni kucakladı ve istediğim şekeri sordu. Daha sonra bir miktar istediğim şekerden vererek beni evimize getirdi. Şekeri, urubiye ve beni anneme teslim etti.
               ANAMIN ANIMSADIĞIM İLK HASTALIĞI

Her akşam olduğu gibi akşam yemeğinden sonra babam dükkana gitti. Anam, sofrayı topladı,sobanın kapağını kontrol etti ve yatağımızı yaptı. Ablam anamın arkasında ben önünde yattık. Babam yatsı namazından çıktıktan bir saat sonra, günün son alışverişini yapıp  eve geldi. Evimiz büyük bir avlu etrafında sıralanmış, alt katları ahır, samanlık , üst katları yaşam alanı olarak kullandığımız birbirine bitişik tümü yakın akraba olan sekiz- on ailenin birbirinden bağımsız yaşadığı bir yapıydı.

Anam, bu güne kadar hiç bir sorun çıkmamasına karşın yatmadan önce mutlaka kapıyı sürgülerdi. Babam geldiğinde kapıyı tıkırdatırken ablam ve benim uyanmamamıza dikkat ederdi.Anam diğer gecelerde olduğu gibi hemen uyanmadı.Babam tıkırdatmanın şiddetini artırmasına karşın anam uyanmadı.Ben uyandım. Önce anamı uyarmaya çalıştım, ama başaramadım. Bu arada ablam uyandı. Kapının sürgüsüne her ikimizde yetişemediğimiz için kapıyı açamadık. Daha sonra babamın uyarısı ile ablam yere çömeldi. Ben onun omuzlarına çıkarak kapıyı açtım. Kapı açma sırasında oluşan gürültüden akrabalar uyanıp bir sorunun olduğunu anlayarak hemen yardıma gelmişlerdi.Başta baban olmak üzere herkes anamı uyarmaya çalışıyor. Ancak anamdan herhangi bir yanıt alınamıyordu. Ablam ve ben bir köşeye  ağlıyorduk.Bu arada sülalenin en büyüğü İsmail amca, anamı şeytan çarptığına karar verdi. Hemen köyün imamını çağrılıp okutulmasını istedi. Ayrıca anamın ailesine haber gönderildi. Çok geçmeden hem ebem, büyük dayım hemde imam geldi. Ebem ezberden, imam kitap dan okuyarak dua etmeye başladılar. Sabah olduğunda diğer akrabalarda geldi. Etraf köylerdeki en etkili hoca araştırılmaya başlandı. Babam, dükkana gitti. Öğleye doğru   sıhhıye ile eve geldiler. Sıhhıye amca anamı muayene etti, olayın gelişimi hakkında babamdan bilgi aldı. Daha sonra hemen anamın, Denizli’ye hastaneye götürülmesini önerdi. Bazı akrabalar bunun doktorluk olmadığını, derin bir hocanın bulunmasını isterken, Bazı diğere akrabalar ise hastaneye gitmesinin gerektiğini belirtiyorlardı. Bu  tartışmalar iki- üç gün Denizli’de oturan teyzemin eşi kamyonu ile köye gelinceye kadar sürdü. Ömer enişte kahvede durumu öğrenir öğrenmez hemen bize geldi. Babam, dayım ve ebemle kısa bir görüme yaptıktan sonra hastaneye götürmeye karar verdiler.

Çok soğuk bir kış günü olmasına karşın, kamyonun kasasına yatak serildi. Anam bu yatağa yatırıldı. Babam kepenek giyerek, anamın yanına, kamyonun kasasına, Ebem ve dayım şoförün yanına binerek hemen hareket ettiler. Ertesi gün babam ve dayım köye döndü. Ebem, anamın başıda refakatçı olarak hastanede kalmış. Anamın hastalığı menencit imiş.Onyedi gün hastanede kalan anam iyileşerek köye döndü. Menencit hastalığı anamın herhanği bir uzvunda sakatlık bırakmadı ama sinir sistemini çok yıprattı.                           


            KAVAK AĞACINDAN DÜŞMEM

1700 ‘lü  yılların sonlarında inşa edilen köyün tarihi camisinin minaresi olarakda kullanılan heybetli bir kavak ağacı vardı. Ablam, kavak yapraklarının kuzulara yem olarak verileceğini ancak alt dalardaki yaprakların bayat, üst dalardaki yaprakların kuzular için uyğun olduğunu söyledi.                                                                                                                                                                            Cami için yeni minare yapıldığından kavak ağacı artık ezan okumak için kullanılmıyordu. Ağaca çıkılan merdivenlerin basamakları yer yer kırılmıştı. abam ve benim ağaca çıkmam olanaksız görünüyordu. Ama ben kafama koymuştum. Kuzularımıza o taze kavak yapraklarını mutlaka yedirecektim. Cami bahçesinde kimseler yoktu. Tırmanarak, ezan okumak için yapılan kalın tahtalı platfoma ulaştım, tahtaların çivilerinin sökülmüş olduğunu fark etmedim. En taze yaprakları koparmak ve ablamın övğüsünü kazanmak heyacanı ile platformun en ucuna gidip tazecik yapraklara uzandığımda, bir anda kendimi yerde buldum. Şadıravanda öğle namazı için abtest alan Sert topal amca,arkamdan gelen tahtaların gürültüsü ile düştüğümü fark etti. Ne olduğuna pek akıl erdiremeden komşular yetişin, kavaktan bir çocuk düştü cansız yerde yatıyor diye bağırmaya başladı. Hastalıktan yeni kurtulmuş annem ve babam camiye yakın olan dükkanımızda idiler, anam önde babam arkada camiye geldiler. Anam korku içersinde beni kucakladı ve feryadı bastı: Çocuğum öldü, tüm bağırsakları dışarıda. Ananım kucağından korku ile beni alan babam; Anama selendi, korkma sadece kakasını yapmış.

Ben korkumu biraz yendikten  sonra ablama,  bildiğim tüm küfürleri sıraladım. Herkes biraz sakinleştiten sonra beni alıcı gözü ile tekrar incelediler. Sadece sol  bacak bileğimi kırarak taze kavak yaprağı sevdamı tamamlamıştım.

                KARDA ÇIPLAK AYAKLA KAÇIŞIM

İlk okula başlamadan önceki son kış mevsimiydi, köyde düğün vardı. Komşu arkadaşlarımla birlikte düğün evine gitik. Daha önceden yağan kar, hem güneşin etkisi  hemde insanların çiğnemesi ile her yeri, vıcık vıcık çamur yapmıştı. Gelin alma merasimi bittikten sonra, gelini, oğlan evine götürmek üzere; en önde hora tepen alkollü gençler, arkasında çalğı takımı, onun arkasında düğün sahibinin yakınları, damat, sadıç gurubu daha arkada gelin otobüsü ve gelinin çeyizini taşıyan at arabası kortej halinde yola koyuldular. Her zaman yapıldığı gibi  caminin etrafı iki veya üç kere dönülüp, oğlan evine gidilecekti. Tam bizim dükkanın önünden geçilirken, annem beni  dizlerime kadar çamur içinde görüce, dükkana çağrdı. Sırılsıklam olan yün çoraplarımı  çıkardı, ayakkabılarımı kuruması için mangalın altına koyup,  temiz çorap almak için eve gitti. Giderken babama, ben gelinceye kadar beni bırakmamasını tembihledi. Bu arada düğün korteji hayli uzaklaştı. Babamın müşteri ile ilğilendiği bir anda çıplak ayakla düğün kortejinin peşinden koşmaya başladım. Kendi elleri ile eğirip ördüğü çorapla geri dönen anam, beni dükkanda göremeyince; bir tartafdan babama söylenerek, diğer tarafdan peşimden gelmeye başladı. Annemim peşimden geldiği görünce, toplum içersinde yiyeceğimin dayağın korkusu ile çaydan kaçmaya başladım. Ben önde , anam arkada köyün dışına kadar çıktık. Ama annem beni hala takip ediyordu. Annemden kaça bilmek için, çaydan, köyün en son binası olan aşağı okula doğru koştum. Okula geldiğimde artık soğuktan moraran ayaklarım beni taşımıyordu. Bekar öğretmenlerin; lojman olarak kullandığı bölümün merdivenlerine oturdum ve annemin beni yakalamasını bekledim. Birkaç dakika sonra annem geldi.Tüm şefkati ile,  peştamalı ile ayaklarımı kuruladıktan sonra elindeki çorapları giydirdi,sevip, okşayarak sırtına aldı ve birlikte evin yoluna koyulduk. Düğün korteji turunu tamamlayıp oğlan evine varırken, ben sobanın ısıttığı tepe delikli odamızda uykuya daldım.

           ABLAMI ZOR DURUMDA BIRAKMAM                                                                                 Anam, hem öksüz büyümesi hemde onun okul çağında olduğu dönemlerde kız çocuklarının okutulmaması nedeni ile cahil bırakılmıştı. Babamın askerde olduğu zamanlarda okumamış olmanın eksikliğini çok çekmiş.Askerde olan kocasından  gelen, giden mektupların içeriğini hep üçün şahıslardan öğrenmişti. Bu nedenle çocuklarını mutlaka okutmak istiyordu. Ablam ilk okul çağına gelince okula kayıt yaptırıldı. Okullar açıldı. Annem biran önce kızının şakır şakır okumasını arzuluyor ve babamın ablama yardımcı olmasını istiyordu. Ama  babam akşam yemeğini yer yemez dükkana gitmek zorundaydı. Ablamla annemin istediği gibi yardımcı olamıyordu. Anam; işbaşa düştü diyerek, akşam yemeklerinin hemen arkasından, soluk gaz lambasının ışığında ablamı çalıştırmaya başladı.                                                                                                                                                                             Ablam; okula gidince, evde sıkıldığım ve çok yaramazlık yaptığımdan dolayı zaman zaman bende kayıtsız okula gitmeye başladım. Babam; fırsat  buldukca ablamı dükkanda çalıştırırken ve okula gidip geldice bölük pörçük birşeyler öğreniyordum...

Anam, yine bir akşam ablamı çalıştırmaya başladı. Ablamdan alfabe kitabını okumasını istedi. Ablam, anneme henüz bu kitabı okuyacak duruma gelmediklerini anlatmaya çalışırken ben, bölük pörçük ögrediklerimi, ezberden okumaya başladım. Bu davranışım, annemin, ablama çok kızmasına hatda defalarca dayak yemesine neden oldu. Bu yanlış davranışım; babamın benim okumayı bilmediğimi ve okuması yazması olmayan anamın ablamı çalıştırmasını yanlışlığını öğretmenden öğreninceye kadar devam etti.
                                                                                                                                                                             SÜNNET OLMAM

Köyümüzde, sünnet çağına gelen çocuklar, ya sünnet düğünü yapan bir ailenin sünet düğününde yada sonbaharda periyodik olarak köye gelen sünnetcide sünnet olurlardı.
Sonbahar’da ; köye gelen sünnetci, parkda tezğahını kurar, ebebeyinleri tarafından getirilen çocukları, hiçde hijenik olmayan ortamda sünnet ederdi.

Bu Sonbahar’da yine sünnetci geldi. Mutaat olduğu gibi çocukları parkda, sünnet etti. İşini bitiren sünnetci, çantasını topladıktan sonra, arkadaşı olan babamı ziyaret için dükkana geldiğinde; babam dükkanda müşterileri ile ilğileniyordu. Dükkanın dışında, Karabacak amca, sararların Ali abi ve ben tahta sandelyelerde oturuyorduk. Karabacak amca; hem Ali abi ve sünnetçi ile sohbet ediyor hemde benim çok sevdiğim çakı bıçağı ile ayva dilimleyip, bizlere dağıtıyordu. Ben, bu çakı bıçağını sürekli olarak bana vermesini istiyordum.

Sünnetçi amca seni ne zam sünnet edeceğim, diye bana takılmaya başladı. Karabacak amca; eğer şimdi sünnet olur ve ağlamassan sana bu çakıyı veririm dedi. Ben de sözünde duracaksan hemen şimdi sünnet olurum dedim.

Sünnetci; çantasından aletlerini çıkarırken, Karabacak amca  hemen benim pantolonumu ve kilotumu çıkarıp,her iki elimi bacaklarımın altından sıkıca tutarak sünnet olmaya hazır hale getirdi. Erkeklik organımı buz gibi yapan sipreyi sıktıktan sonra eline usturayı alan sünnetci, işini yapmaya koyuldu. Ali amca gökyüzünü göstererek,kuşa bak dediğinde çok büyük bir acı hissettim ama çakı bıçağı kaybetmemek için kendimi tuttum, ağlamadım. İşini bitiren sünnetci babama hadi gözün aydın, oğlan erkekliğe ilk adımını attdı diye bağırdı. Babam , dışarı çıktığında herşey olup, bitmiş ve ben çakı bıçağını elime alarak, acı içinde babama gösteriyordum.

Oğluna sünnet düğünü yapmayı planlayan babamın, hevesi kursağında kalırken, anemin, torununa sünnet yaptırırsın öğütleri ile avunmak zorunda kaldı. Ne yazıkki,  torunun sünnetinede ömrü yetmedi.

                 KOCA FATMA
Geniş bir avlu içersinde; tek odalı, toprak damlı, penceresi olmayan bir evde yaşıyordu. Çok yaşlıydı. Avlusunun etrafı çepe çevre harım ile kapalı idi. Avluya ve eve girmek için, uyduruk bir tahta kapıdan geçiliyordu. Evinin arka tarafının bir kısmını bahçe olarak kullanıyordu. Çok huysuz, kimse ile ilişkisi olmayan, var olup olmadığını bile bilmediğim akrabaları ile de diyaloğu yoktu.

Akşam üzerleri; ya ben kendiliğimden , yada beni “kesinti” diye çağırdığında evine giderdim. Gaz lambasını yakar, su ihtiyacı varsa elli, altmış metre uzaklıktaki köyün ortak çeşmesinden su kovasını doldururdum. Çok seyret olarak bakkal alışverişlerini bana yaptırırdı. Başta babam,annem ve tüm komşular bu duruma bir anlam veremezlerdi. Onun, bana olan bu ilgisinden cesaret alan annem, babamın tüm karşı çıkmalarına rağmen, Tepe delikli odamızdan, onun avlusuna bakan duvarda, otuz kırk santimlik bir delik açtı. Mahalleli ortalığı yıkıp deliği kapattıracağını düşünüyorlardı. Ama Koca Fatma'dan  her bir tepki gelmedi.

Günler böyle geçerken bir gün; Arkadaşlarımızdan biri, kaçan tavuklarını yakalamak için onun avlusuna girmiş. Koca Fatma, arkadaşa her türlü hakareti yapmış ve attığı taşla da, başından hafif yaralamış. Akşam yemeğinden sonra sokakta oynayan, tüm mahalle çocukları hep beraber Koca Fatma’nın evinin önünde toplandık. Saatlerce hep bir ağızdan, Koca Fatma, Deli Fatma gibi laflarla onu protesto ettik.  Mahallemizin hiçbir büyüğü de, bizi uyarmadı.

Bu olaydan sonra Koca Fatma; ne beni çağırdı, nede ben gittiğimde eve aldı.Kısa bir süre sonra, kendisine, bakacağına inandığı Bekir Hocaya tüm mal varlığını vermiş olduğunu,  Bekir hocanın evine taşıdıklarında öğrendik. Kısa bir süre sonra, Koca Fatma’nın bakımsızlıktan öldüğünü, duyunca, yaptığımızdan dolayı, mahalle arkadaşları olarak çok,çook üzüldük..      

                  BAĞ DAMINDAN DÜŞMEM

Rahmetli Mustafa dedemden kalan bağ henüz varisleri tarafından paylaşılmamış;  bütün haşmeti ile ve hiç görmediğim dedemin anıları ile yaşıyordu. Tüm çevresini çeşit çeşit meyve ağaçları kaplarken, içerisinde de beyaz ve siyah üzümün birçok çeşiti yetişiyordu.  Çataloba ile bizim köyün sınırında, her iki köye ve Baklan ovasına hakim bağın ortasında, bir bağ evi vardı. Bağ evinin bir odası ahır olarak kullanılırken, diğer odası hayat olarak kullanılırdı.


O yıllarda köyde bağcılık çok yaygın değildi, hırsızlığa karşı geceleri bağ beklenirdi. Dedemden sonra evin hem erkeği hem kadını olan Emine ebem bazı geceler bağda yatardı. Bağda kalış süresini kendinden başka kimse bilmez, ertesi gün işe başlayacağı saate göre her gün değişirdi. Sık sık ebemden bağ evinin damında bir gece bende yatmak istediğimi söyler oda sürekli geçiştirirdi. O akşam ebemi takip ettim, bağa yatmak için gidiyordu. Anamdan izin alarak, ebemin peşinden çaktırmadan bağa geldim. Ebemin kaçışı kalmamıştı, o akşam beni, bağ damında koynunda yatıracaktı. Ebem; bağ çevresinde, bağda bekleyenin olduğunu belirtecek hareketler yaptıktan sonra dama çıktık. Beni yatağa yatırdı, kendisi de namaz kılmaya başladı. Gök yüzü irili, ufaklı, pırıl, pırıl yıldızlarla doluydu. Bir taraftan yıldızları sayarken, merak ettiklerimi de ebeme soruyordum. Ebem rekat aralarında bana cevap veriyordu. İçime sığdıramadığım sevinçle nasıl ve ne zaman uyuduğumu hatırlamıyorum ama gece yarısı pat diye aşağıya düşüşümü hiç unutamıyorum. 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder