10 Ekim 2016 Pazartesi

                    KÜÇÜK KUZUNUN KAYIP OLMASI          "ORTA OKUL ÇAĞI ANILARIM"

O yıl köyümüzde, ilk defa şeker pancarı ekimi yapılmıştı. Pancar hasat mevsimi olduğu için kuzuları her yerde rahatlıkla otlata biliyorduk. Kesikler bayram yeri gibi idi. Sarı kuyusu ; insan  ve öküzlerin gücü ile temizleniyor, kuyudan çıkan sularla, çay ve dere boyunca küçük gölcükler oluşturarak akıyordu. Biz çocuklar kuzuları serbest bırakıp, kuyunun temizlenmesini seyrediyor, kuyudan çıkanlarla ilgileniyorduk. İkindiye doğru kuyunun temizlik işi bitti. Arkadaşlarla; kuzuları, daha otlu yerlere götürmek için topladık. Ancak, doğum mevsiminin dışında doğduğu için küçük olan kuzu yoktu. Etrafı araştırdım, ama bulamadım. Hemen suçu ablama yüklemenin yolunu aramaya başladım: Arkadaşlarıma, kısa süre benim kuzularıma da bakmalarını rica ederek, eve geldim. Anneme; "kuzuları otlatanların çoğu kız olduğu için beni kovdular, ablamın gelmesini istediklerini" söyledim. Ablamın da, pancar hasatını görmek istemesi, annemi ikna etmemi kolaylaştırdı. Ablam tarif ettiğim yere kuzuların yanına giderken, bende oyun oynamak için arkadaşların yanına gittim.

Akşam yemeğini yerken ablam henüz dönmemişti. Yemek bitmek üzereyken; ablamın, küçük kuzunun kayıp olduğunu anlatan ağlamaklı sesi yukarıya duyulduğunda,  hışımla benim üzerime yürüyen annemi, babam engelledi. Bu fırsattan yararlanıp kaçarken, annem; arkamdan: kuzuyu sen kayıp ettin, ablana yüklemek için al yaptın, bunun hesabını vereceksin diye bağırıyordu.

Gece babamın güvencesinde eve gelip yattım. Sabah erkenden kuzuları otlatmak için sarı kuyusu bölgesine ulaştığımda, küçük kuzunun çayın kenarında ölmüş olarak buldum. Ölme nedenini; bağlarına girdiği için, bağın sahibinin oğlu Burhan  abinin kuzuyu su dolu çukura atması olduğunu öğrendim. Benim sorumsuzlugumun cezasını, küçük kuzu canı ile ödedi.

           ORTA OKULA HAZIRLIK

1960 Öğretim yılı sonunda ilk okulu başarı ile bitirdim. Benim ve ailemin kararı orta okula devam etmekti. Öğretmenim ve ailem; iyi bir eğitim almam için, Denizli’de orta okula gitmemi istiyorlardı. Ancak o yıllarda; Denizli’de öğrenci yığılmasını önlemek ve ilçelerde açılan yeni orta okullara öğrenci temin etmek için, köy ilk okullarından mezun olanları ilçe orta okullarına yönlendiriyorlardı. Sorun nasıl çözüldü bilmiyorum ama, köyden mezun olan tüm arkadaşlar Denizli Lisesi orta okuluna kayıt yaptırabildik. Hepimizin velisi, o yıl Denizli’ye tayin olan öğretmen Süleyman Ayaz’dı.

Kayıt sorunu çözüldükten sonra, Denizli’de nerede ve nasıl kalacağım? Sorusu babamları uzun süre meşgul etti. Sonunda, okula yakın bir mahallede: öğretmenimin oğlu Özcan, ben ve babaannelerimiz ile  birlikte ev tutarak kalmamız şeklinde  bir çözüm bulundu. Babam ve öğretmenim, İncirli pınar Mahallesi, Kiremitçi sokakta bir ev kiraladılar. Ev, temelsiz, iki kapısı da bahçeye açılan, birer penceresi olan iki odaydı. Büyük odasında ocak vardı. Elektrik sorunu: ev sahibi, evindeki odunluk ve kilerin elektriklerini kullanmayacağı taahhüt de bulunarak çözüldü. Su, bahçede bulunan tulumbadan karşılanıyordu. Tuvalet, geniş bahçenin sonunda, etrafı kapak tahtaları ile çevrili,taşımalı sulu, uyduruk bir kapısı vardı.

Okullar açılmadan, çevreye alışmamız  nedeni ile  iki gün erken geldik. Sabah otobüsle Denizli’ye getirdiğimiz eşyaları, at arabası ile evimize taşıdık. Eşyalarımız; babaannem ve benim için birer yatak yorgan, yere serilecek eski bir kilim, sayacak, birkaç adet tencere tabak, çaydanlık, yakmak için biraz odun, yemek için bir yığın yufka ekmeği, tarhana, bulgur, v,s. den oluşuyordu.  

Ben ve Özcan, okumak için Denizli’ye gelen diğer arkadaşlara göre çok şanslıydık. Çünkü bizim kendimize ait bir odamız, eşyalarımızı getirip, yerleştiren ailemiz, önceden kiralanmış bir ev ve bize sürekli bakacak babaannelerimiz vardı. Diğer arkadaşlarımız, iki üç kişi bir odada, başlarında bir büyük yok, tüm sorunlarını kısıtlı ekonomi içerisinde, o yaş da kendileri çözmek zorundaydılar. 

                          ANNEMİ EKMEM

Okula başladğımızın birinci ayı dolmak üzereyken, bir Cumartesi annem hem ziyaret hemde bizlere bir şeyler getirmek amacı ile bize geldi. O gün erken çıktığımızdan bende saat on bir de evdeydim. Annem beni öpüp kokladıktan sonra pazardan alış veriş yapmak amacı ile evden  ayrıldık. Beraber çarşıya indik, annemin köylü kıyafeti beni birden utandırmaya başladı. Annemi alışveriş yapmadan köyün otobüsüne bindirmenin yollarını aradım. Başarılı olamadım, annem ısrarla Bayram yerindeki manavlardan bir şeyler almak istiyordu. Baktım ikna edemiyorum, birden kalabalığa karışarak annemden ayrıldım. Annem yanından kayıp olduğumu anlayınca; duraladı,sağa sola bakındı, beraber olmak istemediğimi hissedercesine etrafına bakınarak garaja gelip arabaya bindi. Uzaktan annemi takip ederek arabaya bindiğini görünce oradan uzaklaştım. Annem bu yaptığım terbiyesizliği hiçbir zaman yüzüme vurmadı.            

  BABA ANNELERİMİZİN ANLAŞMAZLIĞI

Okullar açıldı, Biz sabahları  okula gidiyor, öğleden sonraları boştuk. Dersler yeni başladığı için ders çalışmıyorduk. Köyden gelen ve mahallede yeni edindiğimiz arkadaşlarla, kah top oynuyor kah Denizli’nin altını üstüne getiriyorduk. Babaannelerimizin uyarılarına da dersler başlamadı diyerek geçiştiriyorduk. Aslında birçok dersimiz de öğretmen olmadığı için boş geçiyordu. Üçüncü, dördüncü haftalarda derslerimiz ilk okul öğretmenleri tarafından dolduruldu. Dersler her gün biraz daha ilerliyor ama biz bir türlü ders çalışmaya başlayamıyorduk.Öğleden sonraları ya geziyor ya top oynuyor, akşamları da erken uykumuz geliyordu. Birici dönemin bittiğini ancak sekiz dokuz zayıflı karneleri aldığımızda anladık. Zayıf notlarımızdan utandığımız ve hava atmak için Özcan’la köyde karnemizi soranlara,zayıf sayımızı “İngilizce” söylemeye karar verdik. Ama henüz sekiz, dokuzun ingilizcelerini  ezberliyememiştik.

Köyde, arkadaşlarımızdan ve aileleimizden aldığımız olumsuz eleştiriler nedeni ile hırsla ikinci dönem için okulların açılmasından iki gün önce Denizli’ye döndük. Zayıf notları kurtarıp, köydeki çalışkan Mesut, Özcan’a dönme hırsımız her geçen gün azalıyor, birinci dönemdeki gibi tembelliğe devam ediyorduk. Ev tutulurken ikinci dönem odaların değiştirilme kararına uyulmadığı gibi, Özcan’nın babaannesi; babaanneme odalarındaki ocak da yemek yapmasına ev sahibinin bile aracı olmasına rağmen bir türlü izin vermiyordu, babaannem ya yemeği odadaki soba üzerinde, yada ev sahibinin dışarıya yaptığı geçici, uyduruk ocak da pişirmeye çalışıyordu. Babaannelerimizin birbirleri ile kavga etmesi nedeniyle, bize ders çalışmamız için baskı yapmıyorlardı. Bizde rahat rahat tembellik ediyorduk.
Bu durum; babaannemin Denizli’de yaşayan çok zengin kardeşinin kulağına gittiği Mart ayına kadar sürdü. Dayımların evine taşındık.

               HÜSEYİN ABİNİN MUZİPLİĞİ
Dayımların evi, çok geniş bahçe içersinde üç katlı bir bina idi. Üçüncü katı,  damadı ve tek kızı, yalnız yatmak için kullanırken, ikinci katda; damadı, kızı, torunları ve dayımlar  hep birlikte oturuyorlardı. Zemin kat, depo gibi kullanılıyordu. Bizim oturmamız için iki odası düzenlendi. Geniş bahçesinde her türlü meyve ağacı vardı
Öğleden sonraları eve geldiğimde, babaannem; ders çalışmazsam,   dayıma şikayet edeceğini, çalışırsam, akşam dayılara müsafirlige götüreceğini söyleyerek ders çalışmaya teşvik etmeye çalışıyordu. Köydeki çalışkanlığımı bir türlü yakalayamıyor, çok huzursuz olmama karşın, bir türlü derslere kendimi veremiyordum. Dayımın eşi de annemin has teyzesi idi. Her akşam  genellikle dayımlara gidiyor, büyükler geç saatlere sohbet ederken, biz çocuklar bol, bol oyun oynayarak, güzel vakit geçiriyorduk

O akşam saat yirmi iki gibi dayılardan eve döndük, ben  yatarken, babaannem de, namaz kılmaya hazırlanıyordu ki, garip bir sesle irkildik. Babaannem ve ben dikkatlice sesi dinledik: Nereden geldiğini anlayamadığımız, yabancı bir adam sesi, hacı efendi, hacı efendi diye bağırıyordu. Sık, sık bağırmayı sürdürürken, sanki büyük tuvaletini yapıyormuş gibi de sesler çıkarıyordu. Ben çok korktum, babaannem de ne yapacağını şaşırmış, bir taraf dan kapının arkasına bir şeyler koymaya çalışırken, öte yandan üst kat da ki yeğenine Alime, Alime... diye kısık sesle sesleniyordu. Belirsiz yerden gelen ses devam ediyor, yeğenine sesini duyuramayan  babaannem komşulara;  Ocağı sönesiceler, çıkıp da bu adama niye müdahale etmiyorlar diye bedduaya başladı. Pencereden,  hala benimi çağırdın diyen Alime teyzenin sesi duyuldu. Ben tir tir titrerken, babaannem kısık bir sesle; Alime! bir adam saatlerdir hacı efendi diye hem bağırıyor hemde pisliğini yapıyor, komşulardan kimsede çıkıp  bir şey demiyor diye dert yandı.Alime teyze, hiç bir şey olmamış gibi, gayet rahat korkmayın hala, o İlbatıl'ı Deli Halil’dir bağırır bağırır gider..., eskiden bazı akşamlar sizin kaldığınız yerde kalırdı, dış kapıyı iyice sürgülediyseniz hiç korkmayın dedi ve ayrıldı. Babaannem bana baktı, ben babaanneme baktım, dış kapı sürgülümüydü? her ikimizde bilmiyorduk. Bereket versin beş on dakika sonra ses kesildi. Babaannemle birbirimize sarılıp yattık, bir müddet sonra ben uyudum ama babaannem sabaha kadar ne yaptı bilmiyorum?
Ertesi gün sabah okula gitmeden; Hüseyin abinin, o gün sabah İstanbul’la mal almak için gideceğinden, hazırlık amacıyla , depo olarak kullandıkları alt kata inmiş ve bize muziplik yapmış olduğunu Dudu teyzemden öğrendik.

               ANNEMLE OTA GİTMELER

Tembelliğimin sonucu olarak altı ders den “bütünleme”ye kalarak köye döndüm. Bu durum ailemde, benden büyük umutlar bekleyen çevremde, hayal kırıklığı yarattı. Köy işlerinin zorluğunu daha iyi anlamam için; kuzu gütmem yanı sıra annemle, öğlenleri ova tarlalara ot toplamaya gitmeme karar verildi. İlk uygulama höyük yanındaki tarlaya gidilerek gerçekleştirildi.

İkinci uygulama ne gün, nereye olacağını düşünüyordum ki; benim eski ayakkabılarımla, Hüseyin dayımın giysilerini özdeşleştiren, Hamza abinin eşi Ayşe ablanın tartışmasına neden oldu. Şakayla geçiştirilebilecek tartışma, diğer akrabaların yatıştırmak için araya girmesi ile alevlendi. Sülaledeki gelenek; hanımlar arasında kavga çıktığında, sesi duyan sülalenin ilk erkeği, olay yerine gelir gelmez, hiç bir araştırma yapmadan kendine en yakın olan hanımı döver, diğerlerinin de seslerini kesmelerini emrederdi... Bu olayda  kavgayı ilk duyan babamdı. Boşalmış on sekiz litrelik zeytin yağı tenekesini, anneme vermek üzere dükkan dışına çıkmaktayken, koca kapı içeriinden gelen gürültüye gitti. Gelenek gereğini, teneke ile annemin başını delik deşik ederek yerine getirdi. Annem dahil herkes sesini keserek evlerine çekildi... Annem; ilk iş, kanayan başını su ile yıkayarak kanını dindirdi, Kayalar’dan ödünç aldığı eşek ve benimle, Çopuk’un yolundaki tarlaya ot toplamaya gittik.

Tarlaya varıncaya kadar ve ot toplarken annemle hiç konuşmadık. Annem sanki maratonda yarışan atlet gibi, hiç ara vermeden tarla içerisindeki otları  torbalara topluyor, bende küçük torbaları, eşeğin yanına taşıyıp,boşaltıp geri geliyordum. Annem son torbada artık yeter deyip benim geri gelmememi söyledi. Annem; eşeğin başından bastırarak yere yıktı, urganı ot yükleyecek şekilde düzenledi, otları eşeğin iki tarafına eşit bir şekilde yığdı ve sağlam bir şekilde bağladı. Sıra eşeği ayağa kaldırmaya gelmişti ki, benim gücüm yetmiyordu.Eşeğin bir sağına, bir soluna geçiyor ama yük ağır olduğundan ve ben yeterli desteği veremediğimden  sonuca ulaşayamıyordukki, birde oss urmazmıyım! Annem duyacak diye çok korktum neyse, naylomun dölü diye homurdanan annem duymadı.
Çaresizlik içersin de uğraşırken, birde Çataloba köyünün “deştevanı” geldi. Yaptığımız iş kural dışı idi. Normalde bekçinin, otları oraya boşalttırıp, eşeği alıp gitmesi gerekiyordu. Annem tüm sinirlerini aldırmış gibi sevecen bir ifade ile: ah ablacığım buraya gelirken Hasan abin dükkanda değildi, köye geldiğinde sigaran hazır olacak dedi. Kır bekçisi, eşeğin bir tarafından annem de öbür tarafından destek oldular eşek ayağa kalktı. Bekçi ile vedalaşıp yola koyulduğumuzda , bu saate kadar hiç bir şey yemediğimiz aklımıza geldi ama yiyecek, içecek bir şeyimiz de yoktu. Bir buçuk saat sonra ikindin eve döndük. Ablam çok güzel yemekler yapmış, babam da çok seyrek aldığımız meyvelerden almış. Sanki kuşluk annemi döven babam değil, dayağı da yiyen annem değil gibi hiç bir şey olmamışcasına, sevgi içerisinde hep beraber yemeği yedik, ben kuzu otlatmaya, babam dükkana, annemle ablamda getirilen otu, dam üstüne kurutmak için sermeye dağıldık.

                 KORKAN ÖKSÜRÜK

Sömestre tatili için köye geldim.Güneşli ancak çok soğuk bir şubat günüydü. Mahalle arkadaşım ve akrabam Hüseyin ile  ekilmiş tarlalarda deve badanı toplamaya gittik. Sürülmüş tarlalarda dolaşırken terleyip, soğuduk.
Akşam yemeğinde, hafif hafif öksürdüm ama çok dikkat çekmedi.Tek sobanın bulunduğu oturma odasını, soğuk olduğu zamanlarda yatak odası olarak da kullanıyorduk. Ben babamla, ablam annemle ayrı yer yataklarında yatıyorduk. Babam dükkanı kapatıp eve geldiğinde biz genelde, uzun zamandır uyuyor olurduk. Bu gece benim öksürüğüm yüzünden, hiç kimse uyuyamadı. Babam; anneme neden önceden haber vermedin, bu çocuğa gereken özeni göstermiyosun  şuclamaları ile yüklenirken, zaten söz dinlemediğim için kızgın olan annem, babama karşılık verince kızılca kıyamet koptu. Babam annemi döğmeye kalkınca, annem, merdivene doğru kaçarken bayıldı. Annemin bayılması ilk defa oluyordu. Ablam korkudan öyle bir çığlık attı ki; evin dışındaki babaannem ve komşumuz Meryem yenge bir yaramazlığın olduğunu anlayarak, gece yarısı bizim eve geldiler.

Annemin ısılan dişlerini açmak için babam, ablamdan demir kaşık isterken ben, bu gün bile nereden ve nasıl öğrendiğimi bilmediğim bir yöntemle;  sağ elimin iki parmağının arkasına baş parmağımı koyarak, annemin gırtlağına hafif hafif basıyordum. Herkes telaş içeriinde bir şey yapamadan dolaşırken annem, benim yöntemimle kendine geldi, konuşmaya başladı. Hep beraber sevinçle odaya geçtik, Meryem yenge ve babaannem, babama yaptığının yanlışlığını fırçayla karışık anlatırken, ablam öksürüğümün geçtiğini fark etti. Ne o gece nede diğer günler öksürmedim. Kavgadan korkan öksürük bir daha beni rahatsız etmedi.

                       AĞAÇDA YER KAPMA KAVĞASI

Hüseyin’le, son zamanlar sabahdan gittiğimiz kuzu otlatmasın dan akşama kadar dönmüyorduk. Hüseyin’lerin de tarlasının bulunduğu kızıl yerde; sabahdan kuzular yayılıyor, daha sonra sıcak başlayınca gölgede yatıyorlar, ikindine doğru tekrar yayılmaya başlıyorlardı. Bu arada bizde kendimize göre oyunlar oynuyorduk. En çok oynadığımız oyun, heybetli ceviz ağacında dal kapmaktı O gün Hüseyin benim kaptığım daldan kalkmamı istedi. Bu dal sanki bir şezlong gibi rahat uyunabilecek bir yerdi. İtirazım üzerine Hüseyin, ceviz ağacının kendilerinin olduğunu, o izin vermezse oturamayacağımı iddia ediyor. Bende, kim kaparsa onun olacağını iddia ediyordum, tartışma büyüdü.
Hüseyin benden altı ay küçük olmasına rağmen fiziksel olarak hayli gelişmişti. Hem korkuyor hemde yeri vermek istemiyordum, ama Hüseyin yeri almakta kararlıydı. Ağacın üzerinde yapacağımız kavganın ona da bana da zarar vereceğini söyleyerek yerde döğüşmeyi önerdim. Hüseyin hemen kabul etti ve aşağıya indi. Arkasından bende inerken aklıma, onun güçlü olduğu aklıma geldi. Bu nedenle, ağaçdan hemen üzerine atladım ve altıma aldım ama vurmadım. Altıma aldığım Hüseyin’e, bak Hüseyin burada senle benden başka bizi ayıracak kimse yok. İstersen kavgayı burada bırakalım, koyunları ayırıp ben buradan ayrılacağım dedim. Önerimi kabul eden Hüseyin’i bıraktım, koyunları ayırıp köyün yolunu tuttum. Eve gelince, anneme koyunlar susadı onun için geri geldim dedim. İkindin ayrı ayrı kuzu otlatmaya gidişimizden kavga ettiğimizi anlayan annelerimiz, bizi barıştırdı ve beraber gitmemizi sağladılar.

                 EŞEK ŞAKASI_1

Dereli Ali; köyün hem marangozu hem yapı ustası, sizin anlayacağınız ev inşaatı ile ilgili ne varsa, elinden  gelen ustalardan birisi. Ustalığının yanın sıra gülmeden; herkesin açıkları ile muzip, muzip dalga geçmesi ile ünlüdür. Bu özelliğinin, en çok sıkıntısını çekenlerden biride kayın biraderi değirmenci Kadir’dir.
O akşam babam, belediye meclisi toplantısından eve neşe içersin de döndü; annem neşesinin nedenini sorduğunda; Dereli Ali’nin bir açığını öğrendiğini, bu açıkla kayını Kadir bugüne kadar çektiği dalga geçilmenin, tüm intikamını alabileceğini söyledi. Annem nedir? bu ciddi açık diye ısrarla sorunca babam anlattı: Bu akşam bedavacı Ahmet meclis toplantısına geç geldi. Niye geciktin diye sorunca da nedenini gülmekten zor anlattı. Toplantı için evden ayrıldığında ahırın kapısının açık olduğunu fark etmiş, kapıyı kapatmak için yaklaştığında içeriden garip sesler duymuş, bir müttet bekleyip içeri girdiğinde, Dereli Ali’nin oğlu Galib’i dişi eşek üzerinde yakalamış. Onu babasına şikayet etmek için geciktiğini söylemiş.

Belediye meclisinde bulunanlar; herkesin açığı ile acımasızca dalga geçen Dereli Ali’den, intikam almak için plan yapmışlar. Plana göre: Akşama doğru başta kayını Kadir olmak üzere canı yanan birkaç kişi; bizim dükkanda toplanıp, tepsilere hediyelerini koyup, üzerlerini poçu ile örterek, düğün mübaregine gidiyormuş gibi dereli Ali’nin evine gidecekler. Birçok kişide hiç bir şeyden haberi yokmuş gibi Dereli Ali’ nin evi önünde toplanacaklar.

Evin önünde toplanan ahaliden şüphelenen Dereli Ali bir şeylerin olacağını anlamış, çiftesini alıp dam üstünde beklemeye başlamış. Durumun şakadan çıkmak üzere olduğunu fark eden mahalle büyükleri, tepsi ile giden ekibi geri döndürerek bir olay olmadan eşek şakasını bitirdiler.
Bu olaydan sonra, Dereli Ali şakalarının dozunu hayli azalttı.

                   EŞEK ŞAKASI_2

Değirmenci Kadir abide, diğer köylüler gibi Almanya’ya gitmek için yanıp tutuşuyor. Bizim dükkana geldiğinde konuşmalarının neredeyse tamamı Almanya’ ya gitme muhapbeti ile ilgili oluyordu. Bunun bu zaafından yararlanıp dalga geçmek için, postacı Ali abi ile babam bir plan yapıyorlar.
Babam, daktiloda Kadir abinin Almanya’ya gitme sırasının geldiğini yazacak, zarfın üstü de Almanya’ya gitme haberi gelen zarflara benzetilip, postane mühürü ile hem zarf hemde  içindeki yazı mühürlenip, postahaneden geliyormuş gibi Kadir abiye ulaştırılacak.  

Düzmece hazırlanan bu mektubu kahvede alan Kadir abi;  hemen herkese çay ısmarlıyor, kendisi çay içmeden, evdekilere müjdeyi vermek için eve koşuyor. Almanya’ya gidebilmek için  gerekli parayı temin etmek amacıyla, atları ve arabayı satışa çıkarıyor.
Durumu öğrenen babam şakanın; amacı aşmak üzere olduğunu fark edip, annemi de yanına alarak Kadir abilere gidip, bunun bir şaka olduğunu, postacı ile birlikte hazırladığını bin bir güçlükle anlatıyor.
Birkaç gün sonra gerçekten Almanya’ya gitme haberi geldiğinde Kadir abiyi inandırmak hayli güç oluyor.

                KÖYÜN TÜM YOLLARINI CANAVARLAR TUTTU

On, on iki yaşları arasında beş, altı çocuk, her zaman olduğu gibi köyün hemen dışında kuzu otlatıyorduk. Bizden birkaç yaş büyük olan dayımın oğlu Necip abi; akşam üzerine doğru bize, geç kalmayın bu akşam köyün tüm giriş yollarını canavarlar tutacak dedi. Bizde onu ciddiye almayarak dalga geçtik. O bir süre sonra kuzularını toplayarak evin yolunu tuttu. Ona inat biz daha geç eve gitmeye karar verdik.
Hava epey karardı, kuzuları köye doğru yöneltmeye başlarken, hafif den korkmaya başladık. Ama hiçbirimiz korktuğumuzu açığa vuramuyorduk. Köye yaklaşmakta iken, bir arkadaş geriye bakarak acayip yaratıkların bize doğru yaklaşmakta olduğunu söyledi. Onunla dalga geçerek hep beraber arkaya baktık. Arkamızda ne olduklarını bilmediğimiz yüzlerce acayip yaratık vardı. Korkudan, biz yavaş yavaş  birbirimize sarılırken, serbest kalan kuzular otlamaya devam ettiler. Birbirimize küme halinde sarıldık ne konuşuyor, nede bir hareket edebiliyorduk.
Bu durumda ne kadar bekledik bilmiyorum, ama babamın sesini duyunca ne kadar sevindiğimi anlatamam. Babam eve dönmemizin hayli geciktiğini fark edince, yanına birkaç arkadaşını da alarak bizi aramaya gelmişler. Neden burada birbirimize sarılmış durumda beklediğimizi anlatınca; babamlar hep beraber gülmeye başladılar. Bizim korktuğumuz yaratıklar aslında bağlar ve ağaçlar imiş, Necip abinin akşam üzeri anlattıklarının etkisi ve karanlık nedeni ile  kendi kendimizi korkutmuşuz.

                    ÇAY KIYISINDA KUZU OTLATMA

İkindine doğru her gün olduğu gibi birkaç arkadaş, kuzularla birlikte köyün kıyısında buluştuk. Akkaş kızının Şaban; bü gün abisinin, çay kıyısındaki yonca tarlasını biçdiklerini, kuzular için çok ot olduğunu söyledi. Hep beraber, hiç düşünmeden kuzuları oraya otlatmaya götürmeye karar verdik ve yola koyulduk.
Çay kıyısına vardığımızda gün batıyordu. Susuzluk dan ölen kuzular önce çaya daldı, daha sonra otlamaya başladılar. Yonca tarlasından ayrılmaya kara verdiğimizde hava hayli kararmıştı. Köye ulaşmak için yedi sekiz kilometrelik bir yol vardı. Yanlış yaptığımızı anladık ama yapacak bir şeyimiz yoktu. Kuzuları koşarcasına sürerek köye ulaşmaya çalışıyorduk ki, arkamızdan homurdanarak gelen bir karaltıyı fark ettik. Korku içerisinde ne olduğunu anlamaya çalışırken, çok geçmeden sığır çobanı samıt Hasan olduğu anladık. Elinde kalın ve uzun bir sopa, kan ter içerisinde yürüyordu. Nereden geldiğini sorduğumuzda; ineklerden birinin kayıp olduğunu, onu aramak için geri geldiğini, bulamadığını ve kurt yemiş olabileceğini söyleyerek bizden hızla uzaklaştı.
Hem eve geç kalma , hemde karanlığın getirdiği korku ile kuzuları adeta yarış atı gibi koşturarak gece yarısı evlerimize ulaştık. Ne kuzularda nede bizlerde hal kalmıştı.Kuzularla birlikte sağ salim eve dönmemiz, çok kızgın olan ailelerimizi teskin ettiği için ne dayak nede zılgıt yemeden yaptığımız yanlış dan ucuz kurtulduk.

                  ŞEREF’in HASTA NUMARASI

Şeref teyzemin oğlu, ailesi ile Denizli’de oturuyorlardı. Yaz tatillerinde zaman zaman köye gelir, bizlerle kuzu otlakmak için, dedesinin kuzularını sürüden ayırtırdı. O gün ben, Şeref ve Şaban kuzu otlatmak için Çümenlerin kuyu bölgesine gittik. İkindin den sonraydı, otlatma yerine henüz gelmiştik ki, Şeref birden rahatsızlandı. Karnının çok şittedli ağrıdığı söylüyor ve kıvranıyordu. Şeref’i köye geri götürmem gerekiyordu ama koyunları ne yapacaktım?  Şaban’dan; Şeref’i köye bırakıp geri dönünceye kadar kuzulara göz, kulak olmasını rica ettim. Ancak Şaban, bir koyunu bir keçisinin olduğunu, bizim ise yirmi beş kuzumuzun bulunduğunu söyleyerek kabul etmedi. Kuzuları otlattığımız bölgede bağlar vardı, başı boş olacak kuzular, bağlara mutlaka zarar vereceklerdi. Şeref’in çektiği ızdıraba daha fazla dayanamayarak, her türlü zararı göze alıp, Şerefi sırtıma aldım, oldukça yokuş olan yola koyuldum.
Yokuşu, düzlüğü ve inişi Şeref’in iniltileri arasında, kah dinlenerek kah Şeref’i yürüterek kan ter içerisinde tamamlayarak, dedesinin evine ulaştık. Tam kapıyı çalacaktım ki, Şeref şaka yaptım diyerek kaçmaya başladı.

Arkasından koşup, yakalayıp dövmek mi? Yoksa başı boş bıraktığım kuzuların başına bir an önce dönmek mi? Kararsızlığı içinde bir an durakladım. Sorumluluğum ağır bastığı için, koşarak kuzuların yanına döndüm. Şaban’ın, biz ayrıldıktan sonra kuzularımıza sahip çıktığı için, herhangi bir zararın olmaması en büyük tesellim oldu. Şaban’a binlerce kez teşekkür ettim.   

                           KAYIP OLAN KUZULAR

O gün kuzu otlatmaya Tozlu Mehmet Ali ile Kürtlüce boğazına gitmiştik. Kuzu otlattığımız yerde deli Abtullah çok büyük bir yılan vurdu. Diğer kuzu otlatan arkadaşlarla,ölü yılana hayli eziyet ettik; ağaca astık, taşladık, parçaladık, sonunda toprağa gömdük. Akşam üzerine doğru hava bulutlanmaya başladı. Halamın oğlu İbrahim bağlarına geldi ve beni vişne yemek için bağlarına davet etti. Mehmet Ali’nin gelmesini istemedi. Ben, arkadaşımdan benim kuzulara da bakmasını isteyerek halamların bağına gittim. Vişne yiyip, sohbet ederken zamanın nasıl geçtiğini bilemedim. Akşamın yaklaşması ve  kara yağmur bulutlarının gökyüzünü kaplaması ile hava hayli kararmıştı. Hızla kuzuların yanına  gittiğimde ne kuzular nede kuzu otlatan arkadaşlar oradaydı. Etraf da ki bağlarda ve tarlalara da kuzuları aradım ama yoklardı. Köye doğru koşmaya başladım, yolda Mehmet Ali’yi yakaladım, o koyunlarını ayırmış, benim kuzuları otlattığımız yerde bırakmış olduğunu öğrendim. Korku içerisinde dükkana geldim, kuzuları kayıp ettiğimi babama söyledim.
Babam, annemi yanına alarak üçümüz, kuzuları aramak için otlatma alanına doğru yola çıktık. Yolda, öküz otlatmaktan dönen dayımın oğlu Hüsamettin abide bize katıldı. Şimşekler çakıyor, gök çok kötü gürlüyordu. Bölgeye geldiğimizde, dört kola ayrıldık bağların içerilerinde kuzuları aramaya başladık ki, yağmur tüm şiddeti ile yağmaya başladı. Allah’dan çok geçmeden, Hüsamettin abinin kuzular burada diye bağıran sesi duyuldu. Sevinçle sesin duyulduğu yöne koştuk. Kuzular, Alelleri bağın içerisinde idi. Bu bağ çok bakımlı ve etrafı dikenli telle çevriliydi. Kuzular buraya nasıl girmişti? Bağa zarar vermişlermiydi?  Soruları üzerinde fazla durmadan, annem önde kuzuları çağırarak, biz arkadan kovalayarak kilotlarımıza kadar ıslanarak eve geldik.
Sabah kaktığımız da; altları delik,, yüzü yırtık ayakkabıların, bu koşuşturmada, ayaklarımı parçaladığını fark eden annem, o sabah beni kuzu otlatmaya göndermedi.
Kalkıp dükkana gittiğimde, babam iki müjde verdi: biri kuzular bağa zarar vermemişlerdi. İkincisi ise yeni ayakkabı alınacaktı.

                           AFYON KAÇAKCILIGI
O yıl köyde çok bol afyon olmuştu. Her zaman olduğu gibi; afyon kozakları önce özel bıçaklarla çizildi, bir gün sonra toplama bıçakları ile toplandı. Toplanan afyon sütleri evin erkekleri tarafından tükürükle yoğrularak yaklaşık birer kilogramlık toplar haline getirildi.Bu top afyon sütleri Çal’da devlete satılacağı günü bekliyordu. Devlet, afyon sütünün kalitesine göre kilogramına seksen - yüz lira arasında değer veriyordu.

Denizli’den Hulusi abiden aldıkları talimata göre; Kalaycı dayı, Dertli Ali ve babam’dan oluşan ortaklar; afyon sütünün kalitesine bakmaksızın kilo başına yüz yirmi beş lira vererek süt almaya başladılar. Köylü belli olmasın diye afyon sütlerinin bir kısmını devlete, geri kalanını peşin parayla babamlara sattı. Babam ; Hulisi abiden alınan avans para kadarlık süt aldı. Ali abi, Kalaycı dayı hem ortak hemde ayrı ayrı parası sonra verilmek üzere çok miktarda süt aldılar. Kaçakçı Hulusi abinin belirleyeceği fiyat ve tarih de sütler satılacaktı. Onun için sütler ayrı ayrı yerlerde saklandı, Hulisi abiden haber beklenmeye başlandı.
İki üç ay geçmesine rağmen, koşullar uygun olmadığından Hulusi abi beklemelerini söylüyor, ancak Ali abi ve kalaycı dayı, alacaklıları sıkıştırdıkları için acele ediyorlardı. Kaçakçı Hulusi'den umudunu kesen Ali abi başka  alıcı aramaya başladı. Bu durum bizim ailede de sıkıntı yaratmaya başlamıştı. Böyle bir işe girdiği için annem, babamın başının etini yiyiyordu. O gün Ali abi Denizli’den sevinçli döndü. Bir müşteri bulmuştu, bu sevincini babamla ve benimle hiç gizlemeden  paylaştı. Sonra babamla sütlerin bulundukları yeri kontrol etmek için dükkandan ayrıldılar. Bir süre sonra dükkana hademe İsmail dayı geldi. Baban nerede? Diye sordu. Sanki normal bir işmiş gibi sevinçle gelişmeleri ona anlattım. Daha sonra babam, İsmail dayıya benim anlattıklarımı öğrenip, bana kızınca; bu işin kaçak ve gizli bir şey olduğunu idrak ettim. Çünkü  bu iş o kadar alenen yapılıyordu ki.

Evde kalabalık yatılı konuklarımız vardı. Babam dükkanı erken kapatıp eve geldi, zaman zaman dayıoğlusu Hüseyin abi ile fısıltı ile bir şey konuşuyorlar, sonra geyik muhabbetine katılarak yatma saattini ettiler. Köyden konuklar evlerine giderken, yatılı konuklar, odalarına geçip yattılar, Babam dükkanı tam kapatmadığını söyleyerek dükkana gitti. Hüseyin abi eşi Alime teyze ile tartıştığı için evden ayrıldı. Annem, ablam, ben aynı odaya yattık.
Sabah ezanından biraz önce, Hüseyin abinin eve döndüğünde, annem kalkmış akşamdan kalan işleri yapıyormuş. Hüseyin abi anneme Hasan nerede?  Diye merakla sorunca annem gayet rahat yukarıda yatıyor demiş, rahat bir nefes alan Hüseyin abi yukarıya geldi. Ama hala heyecanlı idi, sen nasıl kurtuldun? Ali ve kalaycıyı polisler yakaladı dedi. Babam yataktan doğrularak, bir müttet kendine gelmeye çalıştı. Sonra anlatmaya başladı: Sizler yattıktan sonra Ali dükkana geldi, alıcının geldiğini, afyon sütlerinin bulunduğu yerde kalaycı ile beklediklerini söyledi. Dükkanı kapatıp Ali ile beraber sütlerin sakladıkları ahıra gittik. Alıcıyı gözüm tutmadı, Ali’yle konuşmak için dışarı çıkarken ceketim çiviye takıldı, alıcı ve kalaycı tabancayı gördü. Alıcı ne o abi siz tabancayla falan tedarikli gelmişsiniz diye takıldı. Bende, her şeye hazırlıklı olmak gerekir dedim ve dışarı çıktım. Ali’ye bu adamı gözüm tutmadı, bunu gönderelim, Hulusi’yi bekleyelim dedim. Ali adamın sağlam olduğunu, bir an önce malları çıkarmak zorunda olduklarını söyledi. İçeri girdiğimizde alıcı acele ediyordu. Malı hemen getirmemi istedi. Bende, mal en erken bir saat içinde gelebileceğini söyleyince, sizinkini sonra alayım dedi bende siz bilirsiniz dedim ve eve geldim.

Babam ayrıldıktan sonra; polis olan alıcı, Ali abiye bugün geç oldu beni Çataloba çeşmesine kadar götür, sizlerde, yarın malları hepsini bir yerde toplayın, ben vakit kayıp etmeden yarın   gelip, alayım diyor. Bunun üzerine Kalaycı dayı evine gidiyor, Ali abi ile alıcı Çataloba çeşmesine gidiyorlar. Çeşmede önlem alan polis ekibi Ali abiyi yakalıyor, afyonun saklı olduğu ahırı göstertiyorlar, daha sonra kalaycı dayının evine gidip hem kalaycı dayıyı yakalıyorlar hemde evin yanında afyon çubukları altında saklanan sütü buluyorlar.
Babam şans esri yakalanıp, hapse girmekten kurtulurken, Kalalcı dayı ve Ali abi iki üç yıl hapis yatıyor. Zaten hasta olan Ali abi hapisten çıktıktan kısa bir süre sonra öldü.      

                   İLK VE SON BİSİKLET ALINMASI

Şans eseri babam, afyon sütü kaçakcılıgından yakalanmadı ama Hulusi abi, ortamın çok sıkışık olması nedeni ile sütü götürmediğinden, tüm sülale kabus dolu bir kış geçirdik... Ayşe halamların samanlığında saklanan yüz kilo cıvarında ki süt torbaları eşek sırtında Huriye halamların bağ damına gizlice taşındı. İki- iki buçuk ay halamın kocası Külcü dayının denetiminde, orada bağ çubukları, ağaç dalları altında, yabancı garip bir adamın, Külcü dayıya şüpheli sorular  soruncaya kadar saklandı.     Uzaktan bağ damı gece yarısına kadar gözetlendi, etraf da kimseciklerin olmadığından emin olununca, Halalarımın kocaları tarafından, Hüseyin dayımın evindeki zula bir yere getirildi. Birkaç ay sonra sütler, bir gece yarısı kaçakçı Hulusi abi tarafından alındı. Sekiz on ay süren kabus bitti. 

Babam afyon kaçakcılıgından kazandığı tüm parayla; kendine, askerde yazıcı olduğu günlerden beri hayalini kurduğu bir daktilo, bana da; birinci yıl kalıp, ikinci yıl doğrudan ikinci sınıfa geçme hediyesi olarak bisiklet aldı.
Babam, piyasasını bilmediği malları alırken, çok güvendiği Denizli’de toptan hırdavatcılık yapan Rafet abiye danışırdı. O daktiloyu İstanbul’dan getirmişti. Bisikletide İstanbul’dan getireceğini ve bir hafta on gün zaman alacağını söylediği için,  bisikleti o günlerde beklemiyordum. O yıllarda; köyden Denizli’ye tek otobüs gider, saat üç gibi de dönerdi. Otobüsün geldiği saat de hemen hemen tüm köyün erkekleri otobüsü karşılamaya giderdik. 
Otobüsün üstündeki yük taşıma bölümünde üç adet gıcır gıcır  bisiklet vardı. İki tanesi, bekleyen arkadaşlar tarafından hemen alındı, üçüncü bisikletin kimin olduğunu merak ediyorduk ki, muavinin beni çağırdığını arkadaşlar söyleyince ben itiraz ettim. Ama o bisiklet gerçekten benimmiş. Karışık duygularla aldığım bisiklete binip eve gittim.        

                                  YA NASİP

Teyzemlerin eski model bir şafrole marka bir taksileri vardı. O zamanlar, Denizli’nin garajı, eski Ulu cami yanındaki bir geniş alandaydı. Cami ile garaj arasında bir dere akıyor, dere boyunca tamirhaneler vardı.
Burada otobüsler, kamyonlar, taksiler tamir edilir, araçlardan çıkan kirli yağ, üstübü v.s. hepsi dereye atılırdı. Derenin suyu ile hemen altındaki tarlalarda yetiştirilen sebzeler ve meyve ağaçları sulanırdı.

Bu tamirhanelerin birinde eniştem arabasını rektife; "yani taksinin motorunu komple bakım ve tamiri" ettiriyordu. Cumartesi günü olan o gün, arabanın işi akşam üzeri biteceği için Şeref ve ben tamirhaneye gittik. Taksinin bakım, tamir işi bitmiş her türlü kontrol yapıldıktan sonra kaputun takılmasına başlandı.
O arada deli Yaşar’da oraya geldi... Yaşar bizden birkaç yaş büyük, kalaycı çıraklığı yapan, kimseye zararı olmayan, sinirlendiği zaman kekemeliği artan, güzel bir ablası ve yaşlı bir annesi olan  biriydi. Sıcak yaz akşamlarında, oda bizim gibi başı boş kafası nereye eserse, oraya takılırdı. Biz çocuklar taksinin etrafında dolaşıp, taksiye yapılanları seyrederken, çırak ve kalfalara usta ve patron; çabuk olmalarını, işi bitirip herkes evine gideceğini söylüyordu ama önce çıraklar, sonra kalfaların tüm uğraşlarına karşın kaputun sol tarafındaki çok büyük yay bir türlü takılamıyordu. Beceriksizler diyerek gelen ustada başarısız oldu. Saatler ilerledikçe, sinirler geriliyor, sinirler gerildikçe de yay bir türlü yerine geçmiyordu. Saat on bir civarına geldi, herkes aç ve burnundan solurken, Kalfalardan biri, Yaşar’a ablanı bana verirmisin? diye sordu. Tüm gözler Yaşar’a çevrildi, Yaşar ya!ya! ya! diye kekelemeye başladı, herkes Yaşar’dan küfür beklerken, o sağ yumruğunu göğsüne hızlı bir şekilde vurarak, “ya nasip” diye bağırdı. Sinirleri boşalan herkes kahkaha atmaya başladığında, çelimsiz bir çırak yayı deliğine geçirmez mi...

                               KÖPÜK HELVA

Evden sokağa oynamak için çıktığım anda sokaktan köpük helvacı geçiyordu. Köpük helvacı diyerek arkasından yetiştim. Köpük helvacı; evlerden getirilen kaplara, satış yaparken, küçük kağıt parçaları üzerinde de çocuklara satış yapıyordu. Ne kadarlık? diye sorduğunda, tüm param olan yüz paralık diye seslendim. Beş kuruştan daha aşağı olmadığını söyleyerek, köpük helva dolu bakraçlarını yüklenip, köpük helvacııı! diyerek uzaklaşırken, ben ortası delikli, kenarı tırtırlı parama bakakaldım.                        

                        GOOOL!!!

Orta ikinci sınıf da öğrenim gördüğümüz sınıf; sabahları liselilerin öğleden sonra bizim ders yaptığımız pansiyon tarafına bakan “altmış beş” kişilik bir derslikti. Pencereler tarafındaki beşinci sırada; ben ve pencere yanında İsabey'li Osman  oturuyordu. O saatte İngilizce dersimiz vardı. Lakabı “Ayşe karı” olan matematik öğretmeni İngilizce dersi veriyordu.
Dersin ortasında, Osman birden “gollll”!! diye bağırmaya başladı. Öğretmenimiz ve biz ne olduğunu anlayarak, şaşırdık! Ruhsal bir bozukluk yaşadığını sanıp, korku içerisinde arkadaşımıza yaklaşan öğretmenimiz; ne oldu yavrum? diye sordu. Osman gayet rahat gol oldu öğretmenim dedi.
Ne golü ? yavrum sorusuna, Denizli Lisesi Sümer spora gol attı dedi. Sporla ilgisi olmayan öğretmenimiz, bu yanıta bir anlam veremezken; ders zili çaldı, korku içinde dersten ayrıldı.

Ogün; Sümer sporla, Lisenin, Lise futbol sahasında maçı olduğunu bilen bizler ne olduğunu anlamıştık: Tribünleri olmayan ancak, normal futbol sahası ebatlarına sahip, özel maçlarda kale direklerine ağ takılan, kenar çizgileri çizilen bir sahası vardı. Osman, pencereyi ayna gibi kullanarak sahanın üç de ikisini izler duruma getirmiş, ders boyunca, çaktırmadan maçı izlemiş, ta ki lise gol atıp ortalık karışıncaya  kadar.

                            RÖTGENCİLİK

Orta ikinci sınıf da okurken, Topraklık mahallesinde Filik’kin evinde babaannemle beraber kalıyordum. Filik’in iki, üç katlı apartmanlarını  yanında tek katlı, mutfak ve bir odadan oluşan dört ayrı kiracının oturduğu; birbirine bitişik ikisi önde ikisi arkada evleri de vardı.
Bu evlerin ön tarafında olanda, iki ayrı aile, arka taraf da ki evin birinde biz, diğerinde anneanneleri ile kız meslek lisesine öğrencisi abla, orta bir ve iki öğrencisi iki erkek kardeş kalıyordu. Hafta sonları yanlarına öğretmen okulunda okuyan ablalararı da geliyordu. Bu dört evin;biri erkeklere diğeri bayanlara ait taşıma sulu iki adet kerpiçten yapılmış, sıvasız tuvaleti vardı.

Ticaret lisesinde okuyan dayımın oğlu Hüsamettin abinin iki arkadaşı ile birlikte oturdukları aynı mahalledeki evlerine sık sık giderdim. Abiler, komşu ablalar hakkında benden, bilgi almaya çalışıyorlardı: ne yapıyorlar, şaçlarını dışarıdamı tarıyorlar, ev kıyafetleri nasıl gibi. Verdiğim bilgilerden dolayı bana olan ilgilerinin artması beni sevindiriyordu,. Daha fazla bilgi vermek için hayal gücümü zorluyordum ki, onlarında yol göstermesi ile bitişik tuvaletteki küçük delikten onları gözetleyebildigimi söyledim. Anlattıklarım onları heyecanlandırmış olacak ki, benden daha fazla bilgi almak için, tuvaletteki deliği büyütmemi istediler. Ayrıca konuk olarak bana gelerek, kendileri de dikizlemek istediklerini söylediler. Sessiz ve sinirli bir şekilde bizi dinleyen Hüsamettin abi, ben evden ayrılırken benimle beraber geldi. Yolda yaptığımın çok çirkin olduğunu,benim kız kardeşime yapılsa ne yapacağımı? Sordu.
Anlattıklarımın hepsinin hayal ürünü olduğunu, hiç birinin gerçekle ilişkisinin olmadığını söyledim. Hüsamettin abi; kimsenin bunların hayal ürünü olduğunu bilmeyeceğini, yakında adının rötğenciye çıkacağını, hatta karakola bile düşebileceğimi net bir şekilde bana anlattı.
Yaptığım yanlışlığın utancından bir daha abilerin evine gidemediğim gibi, ablalarında yüzlerine uzun süre bakamadım.

                                                  TAHRİK

Evinde kiracı olarak kaldığımız Filik’in, bakkal dükkanı da vardı.Bakkal dükkanı iki katlı evinin altındaydı. O zamanlar cadde ve sokaklar topraktı; yazın toz toprak, kışın çamur içersinde kalırdı. O günlerde belediye caddeleri kumlamak için, belirli aralıklarla kum öbekleri yığmıştı.
Filik bakkalın üst katında; İstanbul’lu bir aile kiracı olarak kalıyordu, Kiracıların kız kardeşinin nişanlısı o gönlerde konuktu. Nişanlı abi, bakkalın büyük oğlu ile yaş taş olduğu ve iyi anlaştıkları için genellikle zamanını dükkanda geçiriyor, İstanbul hakkında birçok hikayeler anlatıyor, alçak dağları ben yarattım diyen, kendini beğenmiş bir delikanlı idi. Babaları diğer işlerini bitirince dükkana gelir, dükkan genelde kızı ve büyük oğlu tarafından işletilirdi.

Soğuk bir Pazar günü; baba, büyük oğlu, benim yaşıtım küçük oğlu ve ben; İstabul’lu abinin anılarını dükkanın içerisinde dinliyorduk. O kadar güzel anlatıyordu ki, dışarıda ne olup bittiğinden haberimiz yoktu. Baba, sinirle oturduğu yerden kalktı, söylenerek kapıya doğru yürüdü; dışarıya baktığımızda, Tutluca' lı gençler el arabası ile evlerine kum taşıyorlardı. Bunlar belalı, kavga anında birden kalabalıklaşan gençlerdi.. Kapıdan geri dönen baba; olmaz ki canım devletin kumunu herkes evine taşırsa, bu yollar nasıl çamurdan kurtulacak, şunlara bak elleri işte gözleri de senin benim penceremde gibi abiyi tahrik eden  sözler söylüyordu; abi birden dışarı çıktı, ellerimde kürekle el arabasının gelmesini bekleyen Tutluca’lıların yanına gitti. Baba ve büyük oğlu hemen dükkandan ayrıldılar, ben uzaktan ne konuştuklarını anlamaya çalışırken, itişip kakışma başladı. Diğer arkadaşları da gelen Tutluca’lılar İstanbul’lu abiyi  dögmeye başladılar.
Gürültüye dışarı çıkan nişanlısı, ablası, onlarda konuk olan babaannem hemen kavga yerine koşup, abiyi gençlerin elinden aldılar. Eli, yüzü kan ve çamur içeriinde kalan abi eve götürülürken, gözleri bakkal ve oğullarını arıyordu.

                    BABAMLA GÜREŞ

Orta ikinci sınıfın şubat tatiliydi, Höranım halamlar  akşam oturmasına geldiler, rahmetli İbrahim dedemin nasıl iyi bir güreşçi olduğundan konuşuluyordu. Halam, babamında çok iyi güreştiğini, düğünlerde özellikle davet edildiğini anlattı. Babamda iyi güreşçi olduğunu söyleyince, ben seni yıkarım dedim. Hadi oradan ben, seni bir kolumla yıkarım deyince iş uygulamaya dönüştü. Oturduğumuz oda dokuz metre kare, ortada soba, sekiz on insanın bulunduğu daracık bir yer.
Herkes bir köşeye çekildi, Külcü enişte, lüks lambasının sehbasını tuttu, Halam,sobaya mukayyet olmaya çalışırken;  biz güreşe tutuştuk. Ben, arkadaşımdan öğrendiğim oyunu babama uyguladım ve babamın sırtı yere geldi. Babam ne olduğunu anlayamazken, annem sevinç çığlığı attı. Babam bunu saymıyorum, ben ciddiye almamıştım diyerek itiraz etti. Tekrar güreşe tutuştuk, aynı oyunu uyguladım, babam yine yerde. Halam babamı kaldırırken, bizim oğlan artık oğlunun büyüdüğünü kabul et diyordu.  

TENCERE KARASI İLE BOYAMA

Denizli’den Hüseyin abiler geldiğinde bizim ev düğün yerine dönerdi. Köyde ne kadar akrabaları varsa onlarda bizim eve doluşurlardı...  
Yine böyle bir kış ziyareti akşam yemeğinde,  Köyün düğünlerindeki eğlenceyi yönetenlerden, büyük halamın kocası Külcü dayı ve Gıldıroğlu da vardı.
Yemek sonrası sanki bir orta oyunu oynanıyordu, kahkahadan herkes kırılırken, Alime teyzenin teşvikiyle elimi tencerelerde karalayarak Külcü ve Gıldıroğlu dayıların yüzlerine çaktırmadan sürdüm.
Kendi yüzlerini görmeyen dayılar; birbirleriyle öyle dalga geçmeye başladılar ki değme tiyatroculara taş çıkartıyorlardı. Bizler ise yapılan espirilerle yerlere yatıyor, evin altını üstüne getiriyorduk.
Tabi ki evi toplamak konuklar gittikten sonra annem ve ablama kaldı.                                                                                                                                                                                                                          DAVUL TOZU MİNARE GÖLGESİ

Hüseyin abi köye geldiğinde yaşdaşı olan babamları mutlaka ziyaret ederdi. O gün mağazalarında çalışan Halil abiyle birlikte gelmişlerdi. Akşam yemeğinde sarmada vardı. Yeme sırası sarmaya geldiğinde Hüseyin abinin teşviki ile Halil abinin cebine birkaç sarmayı çaktırmadan koydum. Ablam herkesin ellerini yıkatırken sıra Halil abiye geldi. Sabunu eline almadan,Halil senin cebin niye öyle şiş diye Hüseyin abi sordu.  Elini cebine atan Halil abi sarmaları cebinde bulunca kızardı, bozardı  bir şey diyemedi ama çok kızdığı belli oluyordu.                                                                                           Gece geç vakit Denizli'ye döndüler. Boş zamanlarımızda Manifatura mağazasına giderdik. O akşam üstü yine Mağazaya uğradığımda  Halil ve Hüseyin abi dışarıda sohbet ediyorlardı. Müşteri gelince Hüseyin abi içeri girdi. Halil abi bana Karşıda otomobil yedek parçası satılan dükkanı göstererek sahibine selamımı söyle bana bir kilo minare gölgesi, iki kilo davul tozu versin dedi. İşe yarama sevinciyle hiç düşünmeden dükkana koştum. Kapıda bekleyen sahibine Halil abinin selamını söyledim ve isteklerini sıraladım. Dükkan sahibi hiç bozuntuya vermeden kendilerinde kalmadığını, karşıdaki kitapçıyı göstererek oradan alabileceğimi söyledi. Geç de olsa oyuna geldiğimi anladım hızla oradan uzaklaştım uzun süre o semte uğramadım.
  
ANNEMLE BABAMIN KAVGASI

Yine Hüseyin abilerin yaz hafta sonu ziyaretleriydi. Bir gün önce babamın koyun keserek yaptığı Yeşil Göldeki davete, Hüseyin abinin tüm kardeşleri,  amca oğulları eşleri ve çocuklarıyla katılmıştı.
Ertesi günü sabah kahvaltısından sonra babam, Hüseyin abinin özel arabasıyla komşu köylere ziyarete gitti. Fakirlikten geldikleri için annem işlerini kayıp etmekten çok korkardı. İki gündür dükkanın kapalı olmasına canı hayli sıkıldı. Bu can sıkıntısıyla akşam yemeği hazırlamadı. Tüm ekibiyle Hüseyin abi akşam yine bize geldikler.
Müsafirler için özel yemeğin olmadığına sinirlenen babam annemden hemen bir şeyler hazırlamasını istedi.
Ablam dam üzerine sofrayı kurarken, annem bir şeyler hazırladı ve dam üzerinde üç sofra oluştu. Gergin ortamı yumuşatmak için, bir anda biten bulgur pilavı tenceresini şaka olarak babamın başına geçirdim. Çok gergin olan annem, bana sert tepki gösterdi. Babam annemin üzerine yürüdü, birkaç sopa yiyen annem, kendini mutfağa kilitleyerek daha fazla dayak yemekten kurtuldu.
O yaş da annemin çok haklı düşüncelerini anlayamayan ben, çok bozularak evi terk ettim. Arkamdan gelen Sefittin abi, anneme çok yüklenildiğini, kızmakta haklı olduğunu, hedefinin ben değil yapılan yanlışlık olduğunu anlatarak, beni eve döndürdü.
Annem mutfakta hapis kalırken çocuk yaşta ablam konukları ağırlamayı sürdürdü. Sabah olduğunda, annem ve babam barışmış olarak konuklarımıza hizmet etmeyi bir şey olmamış gibi sürdürdüler.

PARAYI İADE ETMEM

Dini bayramlarda günlük yaşamın dışında etkinlikler oluyordu. Bunlardan biride “Kopuk” lakaplı Süleyman amcanın büyük bir çanta içerisinde taşıdığı; daire içerisinde renkli bölümelerin oluşturduğu ve yuvarlak topun hangi renge girerse o renge para koyanların kazandığı bir şans oyunuydu.
Burada genellikle abiler ve amcalar şanslarını denerler ve en az 25 kuruşaş. oynanırdı. Benim gibi küçükler etrafında dolaşıp, şansımızı denemek için büyümeyi beklerdik.
O bayram Süleyman amcanın küçük kardeşi Alibey abi de; altı renkli küçük, tavla tahtası büyüklüğünde ve teneke bir borudan bıraktığı altıgen topla oynanan şans oyununu en az 5 kuruş. ile oynatıyordu.
Çocuklar olarak hemen etrafını sardık. Birkaç arkadaşla beraber beşer kuruşu, değişik renklere koyarak oyuna başladık. Benim şansım yaver gidiyor, neredeyse her seferinde bana çıkıyordu. Bire beş veren oyunda baya para kazandım. Hızımı alamayarak 25 kuruş. koymaya başladım.
Öyle bir an geldi ki, Alibey abinin parası bitti, çantayı kapatırken, aglamaklı bir sesle, benim bayramımı zehir ettim dedi. Durumuna acıyarak tüm kazandığım parayı geri verdim. Sevinçle tezgahını kurup, haydi çocuklar buraya, beş kuruşa yirmi beş kuruş veriyorum diyerek bağırmaya başladı.

BAYRAMDA SALINCAĞA GİTME

Bizim köyün bayram eğlencelerinin başında; nişanlıların, yeni evlilerin başını çektiği gençlerin salıncağa binmeye gitmeleri gelirdi. En yakını, köyün hemen kenarında olan Çıtlık ağacı iken, Demirbaşların bağındaki asırlık çam, Çümenlerin Kuyu tarafındaki haşmetli çam ağaçları diğer önde gelenleriydi.
 Bu ağaçlarım yüksek kalın dallarına; büyük çabalarla sonucu uzun urganlarla salıncaklar kurulur. Bayramlık elbiseler içindeki genç kızlar, kadınlar sırayla salıncağa oturur. Erkekler önce arkasından sallamaya başlar, sonrada iki erkek tarafından tutulan kısa urganla sallanma hızlandırılır. Sallanan çığlık atmaya başladıkça, sallama dahada hızlandırılarak, bu iş eğlenceye dönüştürülür.
 Çocuklar, etraf da sevinçle koşup oynarken, diğerleri salıncak sırasının kendilerine gelmesini beklerler. Günü neşe içerisinde geçiren kızlı, erkekli gençler, akşam üzerine doğru eve yaşam dolu olarak  dönerler...

KUMAR PARASIYLA PAMUK KALE GEZİSİ

Bayramın son günü Denizli’ye gezmeye gelmiştim. Delikliçınar da, sonradan Yeni Sinamanın yazlığının yapıldığı yerde; bayram için kurulmuş panayır vardı. Şeref, Fevzi - Ekrem Arslan kardeşler ve bir iki arkadaşla buraya gittik. birkaç çeşit oyuncakla oynayarak çıkmaya karar verdik.
Çıkışta şans oyunu oynatan bir tezgahın önünde durduk. İçimden şansımı denemek geldi ve bir büyük şişe Yeni Rakı kazandım. Parasını mı, yoksa rakıyı mı istersin? sorusuna hemen parasını dedim.
O zaman bizim için çok olan bu parayla,  hep beraber Pamukkale’ye gezmeye gittik.

İNGİLİZCE ÖZEL DERSİ

Orta birinci sınıf da altı dersten ikmala kalmıştım. Beni okutmakta kararlı olan ailem, yazın bütünleme sınavları için ders aldırıyorlardı. Babamın dükkan için toptan alışveriş yaptığı Rafet abi; yabancı dilin önemli olduğunu, baş da ne kadar iyi başlanırsa bu dersin, öyle gideceğini babama söyleyince, özel inğilizce derslerine başladım.
Başlangıç da gayretli idim ama bir taraf dan sıcaklar bir tarf dan sokaktaki oyun babamların bu gayretini boşa çıkarttı. Özel ders den gereken faydayı alamazken, sınıfda da kaldım.

KÜÇÜK ÇOCUĞU DÖVMEM

Orta ikinci sınıf da okuduğum yıl, 29 Ekim Cumhuriyet bayramı tatili için köye geldim. Bisikletimi bayrak ve çam dallarıyla öyle süsledim ki herkesin dikkatini çekiyordu. Bayram töreni sona erdi. Bisikletle alandan ayrılırken, Çırakların Hasan Abinin küçük oğlu bisiklete sataştı. Bisikletten inip çocuğa öğle bir tekme attımdi ki çocuk kıvranarak yere yuvarlandı. Çocuğun durumuna aldırmadan, bisikletime binip, oradan uzaklaştım.
Uzaktan olayı gören Mustafa dayımın uyarısında, kendimi savunmaya çalıştım ama kendimle baş başa kalınca yaptığımın ne kadar yanlış olduğunun farkına vardım.
                                       
HOCANIN BUĞDAY DAĞITIMI

Şubat tatilinde köye geldiğimde dükkanda karşılaştığım Musa amca, beni tanıyamadı. Babama ne kadar uzamış, dışarıda görsem kesinlikle tanımazdım dedi. Çok beğendiğin, kendime rehber seçdigim cami imamı Ramazan hocada dükkandaydı. Ramazan hoca imam hatip mezunu, bilgisine, hatipliğine ve yaşam tarzına bayılıyordum. Onun yanında Musa amcamın övgüsü beni duygulandırdı. Bu sırada kayın validesi ölmüş bir yaşlı amca dükkana geldi. Hocayı burada gördüğüne sevindiğini, kayın validesinin dağıtılacak ıskatı için onu görmesi gerektiğini söyledi.
Ramazan hoca; dükkanda daima, babamın yanında onun sandalyasiı de otururdu. Babamdan bir kağıt kalem istedi, amcanın söylediği yirmi sekiz dolu buğdayın dağıtımını yazmaya başladı. Merakla kağıda bakıyordum, ilk olarak kendi adının karşısına iki dolu yazdı. İkinci isim Kara İbrahim di. Kara İbrahim, maaşı veya başka bir geliri olmayan kendini camiye adamış; caminin içinin dışının temizliğinden, tüm ezanların okunmasına, ücretsiz müezzinlik görevlerinden, cenaze işlerine ne varsa koşarak yapan yaşlı bir amcaydı.
Çocuk aklımla ilk geçen rakam dört doluydu, yazdığı yarım doluyu görünce tüm dünyam yıkıldı, inancım sarsıldı. Diğerlerine ne yazdığına bakmadan dükkandan ayrıldım.
                     

                                        ANNEANNE’MİN DÖRT SENEDİ

Orta okul son sınıfında, babaannem; hem yaşlandığından, hemde benim yaramazlıklarımdan bıktığı için bana bakmaya gelmedi. Dayımın tüm itirazlarına karşın o yıl anneannem benimle birlikte geldi. O yıllarda iki üç katlı apartman yapmak amacı ile ruhsat alınarak yapılan, şantiye binaları, hile ile iskana açılıyordu.
İsabey'li Arap Süleyman’ın şantiye binasında; yetişkin iki çocuklu bir aile, iki lise öğrencisi ve ebemle ben oturuyorduk.Anneannem; benim yemeğimi yedirip, okula gönderdikten sonra, ya teyzemlere, yada kız kardeşlerine giderdi. Onlarda aynı mahallede oturuyorlardı. Ebemin kızkardeşinin kızı ve damadı arasında sürekli geçimsizlik vardı. Sık sık kavga ederler ve barışırlardı.Bunlar aynı zamanda amca çocuklarıydı. Varlıklı ailenin, akraba evliliği yapmış olmaları, küstükleri zaman tüm sülaleyi olumsuz olarak etkiliyordu.
Yine böyle bir küslük döneminde, teyzemin eşine, ebemin yeğeni  bir tabanca veriyor, kocası ile barıştıklarında, tabancayı geri istiyorlar. Teyzemin kocası; alacağı olduğu için tabancayı, ancak alacağını tahsil ettikten sonra vereceğini söylüyor. Ebemin kardeşi ve kızı; şu anda paralarının olmadığını, ilk fırsatta parayı ödeyeceklerini, tabancanın yokluğu fark edilirse, düzenlerinin tekrar bozulacağını ebeme söyleyerek, aracı olmasını istiyorlar.
Ebem; dört çocuklu yeğeninin düzeninin bozulmasına gönlü razı olmadığından, sorumluluğu üzerine alıp, kızından tabancayı alarak kardeşine veriyor.
Aradan uzun zaman geçmesine rağmen kardeşi ve yeğeni, parayı vermeye yanaşmıyorlar, ebem;  kefil olduğunu, bu parayı vermeden damadının haberi olması halinde, kendi kızının düzeni bozacağını anlatmasına rağmen olumlu cevap alamıyor. Ebemin ısrarları karşısında, pişkince, senin verilmiş senedin mi var, bu kadar dert ediyosun derler.
Ebem, bana al yaptınız, benim orada dört tane paha biçilmez senedim var. Siz bu zenginlikle, borcunuzu ödemezseniz, ben tarla satar, kızımın ve torunlarımın mutluluğu için gözümü kırpmadan kefil olduğum borcu ödeyeceğim diyerek, evlerinden ayrılır.

                            KOMİSERDEN DAYAK

Anneannemle kaldığım ev; ocağı, tahtadan çevrilmiş bir kişinin içinde zor hareket ettiği banyosu olan tek odaydı. Karşımızda banyosu ve ocağı olmayan odada, biri lise ikide diğeri lise   sonda okuyan iki abi oturuyordu. Her ikisininde adı Halil di. Bunlar sabah okula gidiyor, ben öğleyin gidiyordum.
 İleride bina yapılacak büyük arsanın ortasında ev güvercini kümesi vardı. Şantiye binasının öbür ucunda, iki çocuklu bir aile oturuyordu. Çocuklar hanımın ilk eşindendi. Oğlanları benim sınıf arkadaşım olan İzzet’ti. Babaları ev güvercini besler, evde kumar oynatan içkici biriydi. Kumarda kazandığında; güvercinlerin sayısı artar,evde kavga gürültü azalır, kayıp ettiğinde tersi olurdu. Hanım ise Sümerbank bez fabrikasında işçi olarak, vardiyalı çalışıyordu.
O sabah derslerimi bitirdikten sonra, güneşli bir havada oynamak için dışarı çıktım. İzzet kümesin yanında duruyordu, top oynayalım mı? Soruma, Halil abilerin odasını göstererek yanıt verdi. Her zaman açık olan pencereye çarşaf gerilmişti. Ne oldu? diye sordum. Bir delikanlı ile genç bir kız odaya girdiler, annemin isteği üzerine karakola haber verdim diye cevap verdi. Az sonra bir gece bekçisi geldi, Halil abilerin ve benim odanın önünde beklemeye başladı. Mahalleden diğer arkadaşlarda toplanmaya başlarken, komşu evlerde de kadınlar toplanmaya başladı.
Biz kendi aramızda ne olacağını tartışırken, bir komiser geldi. Komiser kapıyı vurarak, içeridekilerden kapıyı açmasını istedi. Kapının açılması gecikince, komiser sert bir şekilde kapıyı açmalarını tekrarladı. İçeriden aynı sertlikle; patlıyormusun açıyorum diye yanıt geldi.
Kapı açıldı, komiser içeri girdi, kapıyı kapattı, biz meraklı çocuklar kapının önüne yığıldık, merakla sonucun ne olacağını bekliyorduk.
Kapı tekrar açıldı, komiser önde, gençler arkada dışarıya çıktı. Komiser bu ev kimin? diye sordu, İzzet beni gösterdi; hiçbir şey söylemeden komiser, bana tokatı patlattı ve gençlerle beraber oradan ayrıldı. Mahalleden ayrılınca gençleri serbest bıraktı.
Neden dayak yediğimi anlamadan okula gittim. Akşam eve geldiğimde, ikinci sınıf olan Halil abi; gençlerden erkeğin, Cumhuriyet Savcısını oğlu, kızın ise baş komiserin kızı olması nedeni ile komiserin hıncını benden aldığını anlattı.                      

                                     TIRNAK MAKASI

O yıl teyzemin kocası hac kafilesi düzenlemişti. Hac dönüşü, teyzem bana üzerinde güzel işlemeler olan bir tırnak bıçağı hediye etti. Çok çalışkan olan, son sınıfda ki Halil abi tırnak bıçağını görünce bayıldı. Keşke benimde böyle bir tırnak bıçağın olsa der gibi bıcaga baktı.
Benim buna benzer başka tırnak bıçaklarım olduğundan, bunu Halil abiye verdim. Halil abi çok duygulandı, ömür boyu bunu saklayacağını söyledi.

                           HALİL ABİYE ZİYARET

Orta okul bitirtigim yılın yaz aylarındaydık. Köylüm ve akrabamız olan Alpaslan abide, Halil abinin liseden sınıf arkadaşıydı.Onlarda liseyi bitirmiş, üniversite sınav sonuçlarını bekliyorlardı. Bir gün parkta, Alpaslan abi ile otururken, bisikletlerle Halil abinin köyüne ziyaret etmeye karar verdik
Babamlardan gerekli izni aldıktan sonra, ertesi gün sabah soğukluğunda yola çıktık.Yolumuz genelde düz,yirmi kilometre civarında, şoseydi. Kuşluk vakti İsabey’e vardık, sorarak Halil abilerin evini bulduk, bizi Halil abiyi okutan abisi karşıladı. Halil abi öküz otlatmaya ovaya gitmiş... Abisi bize çok büyük bir müsafirperlik göstererek,Halil abinin, öğleden sonra, yada en geç ikindiye kadar döneceğini  ve bizi beklemeye ikna etti. İsabey kasabasını, yakında olan bağlarını gezdirdi. Bir tarafdan bizi hoş tutmak için çok büyük gayret sarfederken, diğer tarafdan da, kendisini; niye öküzleri kendi  otlatmaya gitmediğinden dolayı yeyip bitiriyordu.İkindi vakti geçti,geleceği yolda, onu karşılamak için yavaş yavaş yürürken amcaları ile karşılaştık, bizi, Halil’in okul arkadaşları diyerek, kıvançla tanışdırdı.Amcasına, sınav sonuçlarının gelip gelmediğini? Alpaslan abiye sordu. Alpaslan abi, bir yere gireceklerinden emin olduklarını, ancak iyi bir fakülte olup olmayacağını merak ettiklerini, önümüzdeki haf da başı  açıklanacağının kesin olduğunu söyledi.
Gün batmak üzereyken Halil abi döndü. Kısa bir hoşbeşten sonra, ailelerimize haber verme olanağı olmadığından, kalmamız için yapılan tüm ısrarlarına rağmen yola çıktık. Çal, Çivril yol ayrımına geldiğimizde hava hayli karardı. Benim bisiklette, tekerin dönme hızı ile çalışan dinamo ve elektrikli lamba vardı, bu lambanın ışığı her ikimize de yetiyordu. Denizler kasabasına yaklaşırken, trafiğin yok denecek kadar az olan bu yoldan iki kamyon peş peşe geçti. Onlardan kaçmak için şarampola indiğimde arka lastiğim patladı. Bisiklete binemediğim gibi, ışıksız da kalmıştık. Zar zor Denizler’e geldik. Yaz ayı olduğundan tüm müşterileri dışarı da oturan  kahveci; kahvenin içinde, lüks lambasının ışığında, tekerleği tamir etmemize izin verdi.
Tamiri bitirip dışarı çıktığımızda; gök gürültüsü ve şimşeklerden yer yerinden oynuyordu. Kahveciye, teşekkür bile edemeden yola koyulduk, çünkü gidecek daha sekiz on kilometre  yolumuz vardı. Biz ilerledikçe sanki şimşeklerin sayısı artıyor, gökyüzü parçalanıyordu. Sarı kuyusuna geldiğimizde; bardak dan boşanırcasına yağmur başladı, iç donlarımıza kadar ıslanarak evlerimize gelebildik.        



         

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder