9 Ekim 2016 Pazar

                 İLK TUTTUĞUM ORUÇ


Ramazan ayı o yıllarda yaz aylarına geliyordu. Sürekli babamlara, oruç tutmak istediğimi söylüyordum. Ancak ,babam ve annem günlerin uzun olduğunu, açlığa dayanamıyacağımı söyleyerek, oruç tutmama izin vermiyorlardı. Nasıl olduysa o gün safura kalkmama izin verdiler.  Dayanamayacağımı bildikleri için oruca niyetlenmememi sıkı sıkı tembih ettiler.

Sabah uyandığımda annem, niyetli olup olmadığımı sordu. Hemen niyetli olduğumu söyledim. Öğleye doğru halamlara gittim. Halam, ebemle yufka ekmeği yapıyorlardı. Halamın oğulları İbrahim ve Nevzat’la akşam üstüne kadar, hem oynadık hemde acıktıkça, bezdirmelere dürüm yaptırıp yedik. İftar saatinden hemen önce dükkana döndüm. İftar için kendime yiyecek hazırlarken, halamda işi biten ebem eve dönüyordu. Babam, ebeme sevinçle, Mesut bu gün orucunu tam tuttu diye söyledi. Ebem bir bana baktı, birde babama bakarak “bir günde otuz günlük orucu tamamladı” diyerek eve doğru yöüüdü. Yalan söylediğimden dolayı, babam ve ebemle bir hafta konuşamadım.

             SÜT TENCERESİNDE KÖPEK ENİKLERİ

İlkokul birinci sınıfından ikiye geçtiğimiz yaz ayıydı. Komşu ve sınıf arkadaşım Osman’la cami avlusun da oyun oynuyorduk. Osman, Mustafa’ların köpeğinin enikledigini, dört tane enigin olduğunu istersek, bize birer adet vereceğini söyledi. Hava çok sıcak,  Mustafa’ların evi uzak ve çok tepede olmasına karşın, hemen gitmeye karar verdik. On, on beş dakika sonra kan ter içinde Mustafa’lardaydık.

Mustafa, bize hemen enikleri gösterdi. Çok güzellerdi. Hepsi sanki birbirinin aynıydı. Eğer enikleri almak istiyorsak, hemen almamız gerektiğini, yoksa babasının, çobanlara vereceğini söyledi. Babası tarladan dönmeden birer tane alarak o sıcakta eve döndük. Eve geldikten hemen sonra, enikleri nerede saklayacağımızı düşünmeye başladık. Ben, bizim eve, ablamın kızacağını söyleyerek götüremeyeceğimi, onların evde herkes kırda olduğundan sorun olmadan saklayabileceğimizi söyledim. Osman’da kabul etti. Ama nerede saklayacaktık? Sonunda, kediden, köpekten ve sıcaktan korumak amacı ile kelter altında saklanan süt teceresinin yanına koymaya karar verdik. Hem enikler, saklanacak hemde acıktıklarında süt içebilecekler di.   

Düşüncemizi gerçekleştıirdikten sonra ben, kuzularımızı otlatmaya gittim. Akşam ezanından epey sonra eve geldiğimde: Osman’ın başına gelenleri ablam gülmekten anlatamıyordu: Annesi kırdan geldikten sonra koyunlarını sağmış , sağdığı sütü , kelter altındaki süt ile birleştirip, kaynatmak amacı ile kelteri kaldırdığında, tencere içinde oynayan iki köpek yavrusunu görüce önce şaşırmış, daha sonra Osman’dan, enikleri saklamak için, bizim koyduğumuzu öğrenince çıldırmış. Osman’ı eşek sudan gelinceye kadar dövmüş. Osman, dayaktan kurtulmak için,  enikleri oraya koyma fikrinin bana ait olduğunu söyleyince, onların süt tenceresi yok mu? diyen, annesinden daha fazla dayak yemiş. Annemin, kirlenen sütün yerine süt vermesi ile sorun çözülmüş Osman'da köpek enikleri hemen Mustafa’lara geri götürmek zorunda kalmış.

                 KANAYAN PARMAKLA KAÇIŞIM

Bizim dükkanla, evimizin arasındaki Gök Mehmet amcaların, evinin altında haşhaş yağı atölyesi (haşhaş çıkrığı)vardı. Burada, kavrulan haşhaşın ezildiği bir makine vardı. İnsan gücü ile çevrilen kol dişliler yardımı ile ters yönde iki silindiri döndürüyor, silindirler arasından geçen kavrulmuş haşhaş taneleri eziliyordu. Dişlilerde kaç diş olduğunu ne Mehmet amcadan nede Meryem teyzeden öğrenemedim. Çok kez çalıştırılırken, dişli deki diş sayısını saymaya çalıştıysam da başaramadım. Meraktan ölüyordum. İmalathanede, her kez başka işlerle uğraşırken, Ezme makinrsi çalışmıyordu. Makineyi hafif hafif döndürerek dişleri saymaya çalıştım. Ama başladığım dişi ayırt edemediğimden, kaç diş olduğunu saptayamadım. Son çare olarak saymaga başladığım dişe parmağımı koyarak makineyi döndürmeye başladım. İki dişli arasında kalan parmağım ezildi. Makinryi ters döndürerek parmağımı kurtardım. Ama parmağım kanıyordu.Yaptığım yaramazlıktan dolayı annemden dayak yiyeceğimi düşünerek, kanayan parmağımı diğer avucumun içine sakladım ve kaçmaya başladım. Evden uzaklaştıkça,akan kan artıyordu. Allah'dan, karşıdan gelen Hamalların Ali Osman abi, durumu fark etti. Beni, kuçaklayıb hemen dükkana getirdi. Babam, elimi oksijenli su ile temizledi.Sonra tentirdiyot sürdü. Tentirdiyot canımı ezilmekten daha fazla yaktı ama sesimi çıkaramadım.Babam parmağımın bu hale gelmesinin nedenini öğrenince epey güldü,sonra imalathaneye gidip dişli sayısını öğrenip, bana söyledi.

             ANNEMİN MERDİVENDEN DÜŞMESİ

Evimizin bitişiğindeki satın aldığımız arsaya, inşaatını yaptığımız iki katlı sekiz odalı eve, o yıl taşındık. Evin dış inşaatı bitti. Ancak iç kısmında, alt katta, ebemin, üst katta bizim yaşadığımız birer oda hazırlayabilmiştik.Diğer kısımlar iskelet halindeydi.İkinci kata çıkmak için çok dik ve korkulukları olmayan eski evden getirdiğimiz geçici bir merdiven yerleştirildi.

Ben ilkokul ikiye, ablam üçe gidiyordu. Yeni evimizin çok eksiğine rağmen hepimiz, çok mutluyduk. Hep bu odada; yatıyor,kalkıyor, yiyiyor, içiyor ve derslerimize burada çalışıyorduk. Annem biz yattıktan sonra, soba için odunları, suyu ve diğer ihtiyaçlarımızı hazırlardı. Sabah, babam ve biz uyanmadan kalkar, hiç gürültü yapmadan, sobayı közü uzun süre dayanan pelit odunları ile doldurup, yakar. Soba üzerindeki teneke ıbrıklar da sular ısınınca, sessizce babamı uyandırır, abdestini aldırır ve namaza uğurlardı. Babam çıktık dan bir süre sonra sobada olan közleri, mangala alır, babam camiden çıkıp dükkana gelmeden, mangalı dükkana götürürdü. Dükkan küçük olduğundan soba kurulamıyor ve mangal, çok soğuk kış günlerinde bile, kapısı açık tutulmak zoru da olan dükkanımızın tek ısı kaynağı idi. Okula gitme saati yaklaşınca annem kahvaltımızı hazırlar ve bizi uyandırırdı. 

O gün, ölmüş Kezban halamın kızının, düğün günüydü. Kışın en sert günleri yaşanıyordu. O gece düğün evinden çok geç gelindiği için annem akşamdan yapması gereken hazırlıkları yapamamıştı. Her zaman olduğu gibi annem, sabah erkenden kalkmış, sobayı yakmış, aşağıdan bir eline teneke ıbrığı, diğer eline de içinde su olan büyük bakır kovayı alarak, dik merdivenden yukarıya çıkıp, kapıyı açarken, dengesini kayıp ederek üç- üç buçuk metre yükseklik den aşağıya düşmüş. Bakır ve ıbrığın yaptığı gürültüye hep beraber uyandık. önce babam arkasından biz kapıya koştuk. Kapıdan aşağıya bakınca, yerde yatan annemi, ebemin kaldırmaya çalıştığını gördük. Babam bizim odada kalmamızı söyleyerek hemen aşağıya indi. O sırada annem kendini toparlayıp ayağa kalktı. Allah'a şükür, annem bu büyük kazayı yarasız beresiz atlattı.               

                 ERKEN OKULA GİTME TUTKUSU

Okula başladığım günden beri okula erken gitmek, en büyük zevklerimdendi. Bu nedenle; annemle sık sık tartışırdık. Ama sürekli annemin dediği olurdu. O gün, çok soğuk bir kış günüydü: Babam, dükkana mal almak için, Denizli’ ye gitme hazırlığı yapıyor, annem, babama yardım ediyordu. Bu telaş dan ve ablamın da kahvaltı hazırlığı ile meşgul olmasından yararlanıp,  çantamı kaptığım gibi okul yolunu tuttum. Ancak,şiddetli yağmur yağıyordu. Geri dönemezdim. Elime geçen fırsatı degerlendirmeliydim. Okula geldiğimde; sırılsıklam olmuş, tir tir titriyordum. Okulda açılmamıştı. Ama okula o gün ilk gelen bendim. Bunun sevinci, üşümemi hayli azaltıyordu. Giriş kapı sundurmasının altında, hademe İsmail amcanın gelmesini beklerken, köy otobüsü, yeni Denizli’ye  gidiyordu. Yani saat daha sekizdi. Derslerin başlamasına daha bir saat vardı, üstelik, babam otobüs den benim orada beklediğimi gördü. Akşam yiyeceğim fırça ve dayak korkusu,  sırılsıklam ıslak olmama rağmen üşümemi geçirdi, ama bir hafta hasta yatmamı engelleyemedi.   

              HAKSIZ CEZALANDIRMA

Bağ bozumu mevsimiydi, Denizli’de oturan teyzemlerin bağı bozuluyordu. Kadınlı, erkekli bir grup ırgat,omcalarda ki üzümleri sepetlere topluyorlar, dolan sepetler,güçlü bir erkek  bandırma yerine taşıyordu.Bandırma,önceden hazırladığı özel bandırma suyuna, üzümle dolu sepetleri batırıp, çıkararak yapılıyordu. “Üzümler çabuk  kuruması için.” Bandırılan üzümler kadınlar  tarafından,sergi alanına düzgün bir şekilde seriliyordu.

Ben, teyzemin iki oğlu; Şeref ve Mehmet birlikte, bağ damının önündeki heybetli kaba ağaç’ın koyu gölgesinde oynuyorduk. Şeref’le, güreşmeye karar verdik. Bir müddet sonra,  Şeref’i altıma aldığımda, başımda büyük bir acı hissettim. Şeref’i bıraktım, başımı tutmaya başladım. Şeref ne olduğunu sorunca?Mehmet’in elindeki tara ile başıma vurduğunu söyledim. Mehmet, bizim kavga ettiğimizi sanarak, abisine yardım etmek  için orada bulduğu tarayı güçlükle kaldırıp, benim başıma vurmuştu. Ama biz, Mehmet’i hiç sorgulamadan; elimize geçirdiğimiz sopalarla, vurarak cezalandırmaya başladık. Bereket versin, Mehmet’in feryadını hemen duyan teyzem, Mehmet’e fazla zarar vermeden bizleri ayırdı, barıştırarak tekrar birlikte oynamamızı sağladı.

                 BOSTAN BEKLEME

Küçük dayım o yıl askerde idi. Teyzemin küçük oğlu Mehmet, genellikle yaz tatilini köyde geçirirdi. Ebemlerin, köyün yakınında bağları vardı. Bana bitişik büyükçe bir tarlayı dayım askere gitmeden  önce satın alıp, bağ dikmişti. Genellikle bağ yetişip, üzüm verinceye kadar içerisine bostan yetiştirildi.  Bostan ve bağ tarlasının yüz- iki yüz, metre uzağında ebemlerin harman yeri vardı. Mehmet; küçük olduğu için, ebemlerin gözetiminde bağ ve bostan tarlasında yazın bekçilik yapardı.

O gün, ebem ve yengemler hep beraber ovaya gittikleri için; annem, beni ve köye gezmeye  gelen Şeref’i, Mehmet’e göz kulak olmak üzere bostana gönderdi. Mehmet, bizim onun yanına gelmemize çok sevindi. Bizi hoş tutmak için, afyon çubuklarından yaptığı arabayı bize verdi. Komşu tarlada olan kaba ağaçlarda yer kapmaca oynadık. Ama Mehmet, bizim, hışır koparıp yememize izin vermiyordu. Ebesinin öğüdüne göre; büyüme şansı olmayan eğri büğrü hışırları seçerek, bize yememiz için veriyordu.

Şeref’le bir plan yaptık: Ben tuvalete gidiyorum diye onlardan ayrıldım. Daha önce gözümüze kestirdiğim hışırı dişlerimle kemirdim, tuvalet den, dönüyormuş gibi onların yanına geldim.Bir süre sonra, sıcak da, bostanı gezmeyi önerdim. Mehmet, rehberlik yaparak bostanı gezdirmeye başladı. Kemirdiğim hışırın yanına gelince Şeref, hışırı göstererek tavşan kemirmiş dedi. Mehmet, üç kişi tavşana en güzel hışırı kaptırdık diyerek, hışırı büyük bir üzüntü ile kopardı, cebinden çıkardığı bıçak ile kesip bize ikram etti. Planımız tutmuştu. Bir saat sonra Şeref tuvalete gidiyorum diye bizden ayrıldı. Beş on dakika sonra geri geldi. Bana göz, kaş işareti ile yeni bir hışırın hazır olduğunu anlattı. Ben, bağdaki tavşanı bulmamız gerektiğini, yoksa tüm hışırları kemireceğini söyleyerek, bostanı dolaşmaya başladım. Arkamdan Şeref ve Mehmet’de gelmeye başladılar. Kemirilmiş hışırın yanına gelince, vay adi tavşan bu güzelim hışırı da halletmiş derken, Mehmet uyandı ve eline geçirdiği sopa ile bizi kovalamaya başladı. Kemirdiğimiz hışırı koparıp, yiyemeden bostandan uzaklaşmak zorunda kaldık.              

                DAMDAN ATLAMA

Dördüncü sınıfın son ayları idi. Okulumuz tam gündü. Öğle tatili başlamış, öğle yemeği için eve geldiğimde; ablam okuldan gelmiş, kümes yapmakta olan anneme yardım ediyordu. Gelir gelmez acıktım, okula geç kalacağım diye mızmızlanmaya başladım. Annem, çok az işinin kaldığını, yemeğin hazır olduğunu, iş biter bitmez sofrayı kuracağını söyledi. Ama benim huysuzluğum devam etti. Annemin tüm uyarılarına rağmen, bir taraf dan mızmızlanırken, diğer taraf dan da ablamın çalışmasına engel olmaya çalışıyordum. Annem çok kızdı, beni kovalamaya başladı. Ben eve kaçtım, annem arkamdan geliyordu, ikinci kata çıktım, yine annem peşimdeydi. Dam üzerine geldiğimde, annem hala peşimdeydi. Yapacak başka iş kalmamıştı; ya anneme yakalanıp dayak yiyecektim, yada üç- üç buçuk  metrelik damdan atlayacaktım. Damdan atladım, dükkana doğru kaçmaya başladım. Annem, merdivenlerden aşağıya inmiş ve peşime düştü.

Ben bu sefer okula doğru kaçmaya başladım, ama annem peşimden geliyordu. Okulun arka bahçesine geldiğimde; üç- dört kız arkadaş yere oturmuş kaya oynuyorlardı. Beni fark etmediler. Okulun dışında olan tuvaletin, kızlar bölümüne saklandım. Kısa bir süre sonra annem geldi ve kızlara, Mesut’u gördünüzmü diye sordu? İçlerinden biri kızlar tuvaletine saklandığımı söyledi. Annem içeriye daldı, yaka paça beni dışarı çıkardı, döve, döve eve getirdi. Kümes işini bitirip, yemeklerimizi yediren annem,  yemek sonrası dükkandan cebimize fındık, fıstık koydu. Ablamla okula geldiğimizde, arkadaşlar içeri girmek için sıra oluyorlardı.   

                 ÇUKURDA DAYAK

İlk bahar geldiğinde, annem beni sabah ezanı ile kaldırır; ben kuzuları otlatırken, annem de koyunların kış yiyeceğini hazırlamak için ot toplardı.Okulun açılma saati yaklaştığında birlikte eve gelir, ben okula giderken, annem sırtında getirdiği eşek yükü kadar çok otu kuruması için dam üstüne sererdi.

O gün yine erkenden kalktık; ben kuzuları otlatırken, annem ot yoluyordu. Ben birden okula geç kalacağım duygusuna kapıldım. Sürekli anneme gidelim, yoksa geç kalacağım diye bağırıyordum. Annem, yoldan işe giden insanlardan utanıyor ve beni deli gibi bagırmamam için uyarıyordu. Ama ben bozuk plak gibi aynı şeyleri tekrarlayıp duruyordum. Annem yanıma geldi. Ne amaçla kazıldığını bilmediğim derin bir çukura beni indirerek bir araba dayak attı. Bu dayağın acısını:  bir kız arkadaşın, okulda ki arkadaşlara,  benim çukurda annemden nasıl dayak yediğimi anlattığını duyuncaya kadar hiç hissetmemiştim.

                  EBEMİN  EŞİ YENGE İLE KAVGASI

Mahallemizin en yaşlı kişileri olan ebem ve eşi yenge yetmişli yaşlarında idiler. Ebem, eşi yenge ile aynı yaşlarda olmasına rağmen daha dinç ti. Eşi yengenin gözleri görmüyor ve yürümekte zorlanıyordu.

Yılın üç mevsiminde, sürekli oturulan, Gök Mehmet amcanın avlusunun kenarındaki akasya ağacının gölgesi uğrak yeriydi. Yağ çıkrıgına; haşhaş yağı çıkartmak için gelen, Çataloba’lı ve bizim köyün kadınları yağları hazır oluncaya kadar burada otururlar, sohbet ederlerdi. Ebem ve Eşi yenge de, buranın müdavimi idi. Eğer başka işleri yoksa, sabahın ilk ışıklarında oraya gelirler, sadece  yemek ve namaz kılmak için evlerine giderlerdi. Mahallenin diğer kadınları da; işe gider, gelirken ve boş kaldıklarında buradaki sohbete katılırlardı. Babam çok erken dükkanı açtığı için; ya kuşluk, yada öğle namazından sonra, iş durumuna göre iki üç saatlik öğle uykusuna yattığında,ben dükkan beklerdim, bu nedenle de buranın müşterilerinden biride bendim.

Ben zaman zaman Eşi yengenin sularını taşır, ebem de, pazar ihtiyaçlarına yardımcı olurdu. Eşi yenge, ebeme çakal kızı diye hitap ederdi. O gün Eşi yenge, Ebem den pazar alışverişi  yapıvermesini ister. Ebem, Denizli’ye kardeşini ziyarete gideceğini, bu ziyaretin ani olduğunu, bu nedenle kendisi için aldığı sebzeleri ona verebileceğini söyler, oda kabul eder. Ertesi gün Ebem, Denizli’ye gider. Eşi yenge,  Kayaların Fatma abla pazardan bir isteğinin olup olmadığı sorması üzerine; Çakal kızı bana bir şeyler verdi, bir bak yeterli ise bir şey istemen dedi. Bu konuşmaya tanık olduğumda benim, aklıma şeytanlık geldi: Eşi yenge, Ebemin sana verdiği sebzeler bir haftalıktı, onlar çürümüşlerdir, Ebem, seni kazıklamış dedim. Fatma ablada benim muzipligime ortak oldu ve biz, Eşi yengeyi iyice doldurduk.

Beş altı gün sonra Ebem, Denizli’den döndü. Evine uğramadan, Gölgeye oturdu. Bir müttet sonra Eşi yenge geldi. Gözleri görmediği için ebemin geldiğini fark etmedi: Ben, Fatma ablaya göz ederek, Eşi yenge: Ebemin verdiği sebzelerin ne kadar çürük olduğunu sordum? Fatma ablada tahrik etti. Ebem, ne olduğunu anlamaya çalışırken, Eşi yenge de; eskiden , eşkiyalar, insan soymak için kılıca inerlerdi, Çakal kızı, beni evimde soydu demez mi. Bunu duyan Ebem, yumdu gözünü, açtı ağzını; Eşi yengeye, bir taraf  dan hakaret ederken, bir taraf dan da, bizlere sebzeyi parayla satmadığını ve sebzeleri, bayat olduğu için değil, kendisinin evde olmayacağı için, iyilik olsun diye verdiğini anlatmaya çalışıyordu. Ben, Fatma abla; tam aradığımız ortamı bulmuş, durmadan aralarını kızıştırıyorduk. Her iki ihtiyar o kadar kendilerinden geçti ki; genç kızlıklarında, kimin kimi istediğini, kim kimi neden almadığını, evlendikten bu yaşa gelinceye kadar, ne kadar birbirleri hakkında bildikleri sır varsa ortaya döktüler. Sesler yükseldi, bereket çok uzamadan öğle uykusundan kalkıp, evden gelen babam, devreye girerek tartışmayı tatlıya bağladı. Bana ve Fatma ablaya da gerekli zılgıtı attı.     

               İLK SİNEMA YA GİDİŞİM

İlk okul son sınıfındaydım.  Dükkanda; babamla, öğretmenim Ali Bacaksız’ın o gün yaptıkları konuşmadan, köye sinemanın geleceğini ve benimde sinemaya gideceğimi öğrendim. Sinema amcamların kahvesinde oynayacaktı. Dışarı çok soğuk olmasına rağmen, defalarca kahveye gidip geldim. Diğer günlerden farklı bir olay yoktu kahvede.

Akşam olmak üzeri idi, kafamda bir sürü soru vardı. Sinema neydi? ,Kahvede ne gibi değşiklik olacaktı? gibi düşüncelerle son kez kahveye gittiğimde; kahveye, üzerinde iki yabancının ve hiç görmediğim aletlerin bulunduğu bir at arabası geldi. Kalbim duracak kadar heyecanlanarak, arabayı tüm soğuğa, karşın seyretmeye başladım: Ertesi gün okulda; öğretmenimden adlarını ve işlevlerini öğreneceğim aletler, dikkatli bir şekilde indirildi. Atlar, amca oğlum Mehmet abi tarafından ahıra götürüldü. Jeneratör, kahvenin dışına  hazırlanan bir yere yerleştirildi. Kahvenin bir duvarına filmin oynayacağı perde asıldı. Perdenin karşısına gelen duvarın yanına konan masaya, film makinesı yerleştirilirken, amcaogullarım Hamza ve Enver abiler perdeye doğru tahta sandeayaleri yan  yan diziyorlardı ki, babamın sesi ile hayal dünyasından uyandım. Babam akşam yemeği için eve çağırıyordu. Evde; annemle, babam arasında benim sinemaya gidip, gitmememin doğruluğu hakkında kısa bir tartışma oldu. Babam sinemaya gitmemin, yararlı olacağını Ali öğretmenin söylediğini açıklayarak annemi ikna etti.

Akşam yemeğinden sonra doğru sinemanın oynayacağı kahveye gittim. Kahvenin dışı  ve içinin ilk defa gördüğüm elekttirik lambaları ile aydınlatılıyordu. Sesin nereden geldiğini anlayamadığım müzik sesi geliyordu. Kendime, en önden bir sandeaya ayarladım, diğer seyircilerin gelmesini izlerken, büyük bir keyifle çayımı yudumluyordum.

Filmin başlama anı geldiğinde, tüm çay bardakları toplandı, on kadarı sınıf arkadaşım olan elli, almış kişi yerlerine oturmuş film seyretmeye hazırdık. Sinemacı, bazı düğmelere basarak kahvenin içinin kararmasını sağladı ve müzik sesini kesti. Ben, perde yerine geri dönüp, makinisti izliyordum. Makinist, filim makinesini çalıştırdı. Yukarı makaradan film aşağı makaraya geçerken, bir ışık hüzmesi perdeyi aydınlattı. Bir mütded sonra perdede yazılar göründü ve perdeden müzik sesi geliyordu. Daha sonra, görüntü gelmeye başladı: insanlar konuşuyor, kavga ediyor, arabalar gelip gidiyor, dağlar, ovalar, denizler, gemiler v.s. her şey hızlı bir şekilde gelip geçiyordu. Derken birinci makara bitti, bir düğme ile kahve gündüz gibi aydınlandı. İkinci makara hazırlanırken, çay satışı başladı.

Filmden, hiçbir sahne aklımda kalmaz iken, öğretmenimin oğlu Özcan’ın kolunun sıcak çayla yanması ve çektiği acıyı hiç unutamadım.

               EBEMİN YEMEKLERİ

Ebem, bizim avludaki tek katlı, tek odalı evimde bağımsız yaşardı. Girer, çıkar kapısını kilitler, kendine yetecek kadar yemek yapardı. Birlikte yemek yemeye bin bir güçlükle ikna olurdu. Bunun için özel yemek yapıldığında odasına götürürdük. Yemeklerini;odasındaki ocakta; kendine sabah, akşam  yetecek kadar sabahları yemeğini pişirirdi.

Özellikle; tarhana çorbası, börülceli bulgur yemeği yaptığında ben ve ablam yemeğe ortak olmaya çalışırdık. Ya çok az ikram eder yada hiç vermezdi. Yemeğini yedikten sonra dışarıya giderken mutlaka kapısını kilitlerdi. Benim ısrarlarıma karşın hiç taviz vermez, gidin evinizde yiyin, her şeyiniz bol bol var, ben o yemeği akşama da yiyeceğim diyerek beni dışarı çıkarırdı.

Bir gün yine babaannem; börülceli bulgur yemeği yapıyordu, bu yemekten nasıl yiyebileceğimi düşünürken, birden pencerenin arkasındaki sürgüleri babaanneme çaktırmadan açtım. Babaannem yemeğini yedi kapısını kitledi, evin önünde toplanan kadınların yanına gitti. Sürgülerini önceden açtığım pencereden içeri girerek yemek den doyuncaya kadar yedim. Bu uygulamayı sık sık tekrarlıyorum ama babaannem hiç fark etmiyordu. Derken, bu uygulamadan ablamı da yararlandırmaya başladım. Yemeğin çok azalmasından şüphelenen babaannem, kapıyı kilitlemeden pencerelerin sürgüsünü kontrol etmeye başlayınca bizim, yemek dilenciligimiz tekrar başladı.

                İLK KAYIP OLMAM

O gün sabah kuzuları otlatmadan dönerken, uzak komşunun kızına sataştığım için, babasına şikayet edeceğini söylemişti. Kuşluk yemeğini yedikten sonra,her an babamın beni çağırıp kızacağını ve annem duyarsa da iyi bir dayak yiyeceğim korkusu ile tavan arasına çıktım. Orada kendi kendime oynarken uyumuş kalmışım. İkindi vaktine kadar kimse yokluğumu fark etmiyor. Kuzuları otlatmaya gitmem gerektiğinden, beni aramaya başlıyorlar. Gidebileceğim her yere bakıp bulamayınca; ailem, tüm komşular meraklanmaya başlıyor. Tüm kuyular bile aranıyor, ama tavan arasına bakmak kimsenin aklına gelmiyor.

Uyandıktan sonra, tavan arasında ne yapmam gerektiğini uzun uzun düşünürken, çok acıktığımı fark ettim. Aç kalmaktansa, dayak yemeyi göze alarak aşağı indiğimde, babaannemin, ablamın,annemin ağladığını, Ayşe halamın benim için ağıt yaktığını görünce sevinç den uçmaya başladım.

Onların beni bulma sevinci, benim dayaktan kurtulma sevincimle karışarak hemen yemeğimi yiyip, kuzuları otlatmak için yola koyuldum. Ama içimde yine bir sıkıntı vardı. Beni gören komşu kızı hiçbir şey olmamış gibi konuşunca çok rahatladım. Hiç kimse benim korkudan tavan arasına saklandığımı öğrenmedi.   

          19 MAYIS BAYRAMI

O yıl ilk okulun son sınıfındaydım. Köyümüz  belediyelik olalı henüz birkaç yıl olmuştu. O tarihlerde köy okulları nisan sonunda tatile girdikleri için ilk defa “19 MAYIS” Bayramını kutlayacaktık. Uzun süre dört ve beşinci sınıflar bayrama hazırlandı. Genel spor hareketlerinin yanında birçok arkadaş; Çuval, kaşıkla yumurta taşıma, gözü kapalı yoğurt yeme, halat çekme, v.s yarışmalarına hazırlanmıştık.

O sabah heyecanla hazırlanarak okula gittiğimizde, bayramın iptal edildiğini öğrenmemiz bizleri çok üzmüş; ülke genelindeki karışıklıklar nedeni ile hükümettin yasaklamasına, çocukluk aklımızla bir anlam verememiştik.

                İLK OKUL MEZUNİYETİ

O yıllarda ilk okuldan mezun olmak için; yıl içi notların ne olursa olsun, mutlaka tüm okul öğretmenlerinin komisyonlarda hazır bulunduğu, tüm derslerden sözlü sınava girmek mecburiyeti vardı. Bir hafta süreyle; diğer sınıflar yaz tatiline girmiş olmalarına karşın, biz son sınıf öğrencileri her sabah okul kıyafetleri  okula gelir,heyecanla sıramızın gelmesini bekler; sınavdan çıkan arkadaşlara sorulan sorularla, kendimizi sınamaya  çalışırdık.

Hafta sonu sınaflar bitmiş; yağmurlu bir günde, sınav sonuçlarının açıklanmasını beklerken, birbirimize komik tekerlemeler yaptırarak heyecanımızı yatıştırmaya çalışıyorduk ki; sınıf öğretmenimiz Ali Bacaksız, sonuçları açıklamak üzere kapıda göründü: “Pekiyi” ile mezun olmamın sevincini; sınıfımızın en çalışkanları arasında olan,  Kadir Çetmi’ nin “iyi” derece ile mezun olması gölgelemişti.

                    BİR NİSAN ŞAKASI

Güzel bir, bir Nisan sabahı okula geldik, henüz ders zili çalmamıştı. Öğretmenimizin oğlu ve sınıf arkadaşımız Özcan Bacaksız; ilk defa gördüğümüz çok güzel plastik bir topu bize göstererek, hukuk fakültesinde okuyan dayısının hediye getirdiğini söyledi. Ayrıca dayısının, bir nisan günü; insanların, birbirlerini kandırabileceklerini, aldatabileceğini ve hiç kimsenin bundan dolayı kızıp, şikayetçi olamayacağını, bir nisan şakası ile bazı örnekler vererek anlattığını da açıkladı. Orada bulunan sekiz, on arkadaşa bir öneride bulunarak, dükkanımıza doğru yürümeye başladık. Dükkana geldiğimizde, bu kadar öğrenciyi karşısında gören babam şaşırdı. Babamın şaşkınlığı geçmeden, her arkadaş ne istediğini söylemeye başladı. Babam müşteri velinimettir diyerek, bizim isteklerimizi yerine getirdi. Son arkadaş isteğini aldıktan sonra, hep bir ağızdan, nisan bir diyerek okula doğru koçmaya başladık.

Derse girerken diğer arkadaşlara da, bir nisan şakasının ne olduğunu hep bir ağızdan ballandıra, ballandıra anlatarak, teneffüse çıkar çıkmaz diğer bakkallara da bir nisan şakasını yapmayı planlarken, genelde, çok sinirli olan son sınıf öğretmenimiz derse girdi.

Çok yumuşak bir ses tonu ile; ilk dersimiz matematik ama ben bu gün önce yaşam dersi vereceğim dedi: Öğrendiğim kadarı ile bu gün bir nisan şakasını yarım; yamalak öğrenmiş ve uygulamışsınız. Bu eksik öğrenmede benim de payım var, bunu sizlere önceden doğru bir şekilde anlatmam gerekiyordu... Bir nisan; insanları maddi, manevi zarara sokmadan, kandırmak, aldatmak, şakalaşmak olduğunu; örnekler vererek açıkladı. Ayrıca, Bakkal Hasan’da; eksik de olsa kendisininde, bir şeyler öğrendiği için, ondan aldığımız ders araçlarını bize bir nisan anısına hediye ettiğini açıkladı.

             TAHTA KAŞIĞIMI İSTERİM

O gün dükkanda babamla oturuyorduk. Komşumuz, Armutların ev inşaatında çalışan Hamalların Ali Osman abi geldi ve Sararların Ali abinin başından geçen çok komik bir olayı anlattı: Ali abiler, eniştesi ve diğer köylülerle birlikte gittikleri Sarayköy ovasındaki pamuk çapasında; bir tarladan diğer tarlaya taşınırken, eniştesine ödünç verdiği tahta kaşık kayıp olmuş. Tüm aramalara karşın tahta kaşık bulunamamış. Ali abi, sürekli kaşığının bulunmasını istiyor, yerine verilmek istenen ne demir kaşığı ne parasını kabul etmemiş. Israrını o kadar ileri götürmüş ki, eniştesi sonunda dayanamayıp, Ali abiye bir araba dayak atmış Ancak dayağı yedikçe hala tahta kaşığında ısrar eder. Şu anda da tahta kaşık muhabbeti açılınca çok aşırı sinirleniyormuş.

Ali abi, babamın samimi arkadaşlarındandı. Boş vakitlerini bizim dükkanda geçirir, beni kızdıran ağır şakalar yapardı. Elime geçen fırsatı değerlendirmeye karar verdim. Hemen inşaata gittim, öğle yemeği paydosunda arkadaşları ile dinlenmekte olan Ali abiye yaklaşıp, tahta kaşığımı istiyorum deyip kaçmaya başladım. Ali abi orada eline ne geçirdiyse arkamdan fırlattı ve küfürleri sıraladı. Allah’tan hiç biri bana isabet etmedi. Siniri geçince yaptığının çok aşırı olduğu kanısına varan Ali abi, babam ve annemin akşam oturmasına onlara gidinceye kadar dükkana gelemedi.

                           SEZAİ’ NİN KAFASININ BÜYÜKLÜĞÜ

Ben on yaşlarında, Mustafa dayımın oğlu bir, iki yaşlarındaydı. Dayım askerde olduğu için, anneannem ve yengem; çiftçiliğin yoğun günleri olan Temmuz ayında sıkıntılı günler geçiriyorlardı. Annem,  biraz yardımcı olmam amacı ile beni dayımların Erikli’deki harman yerine gönderdi. Anneannem; benim pek bir işe yaramayacagımı, Sezai’nin de güneşin altında piştiğini düşünerek, Sezai’yi bizim eve götürmemi istedi. Yaz Güneş’inin kavurucu sıcaklığı altında, öğleyin eve geldik.
Terden her ikimizde ölüyorduk, İkimizi de, annem ve ablam bir güzel banyo yaptırdı. Sonra öğle uykusuna yatırdılar. Uykudan kalktığımızda, annem beni ve Sezai’yi yanına alarak yufka ekmeği yapan komşumuz Kayalar’a götürdü. Orada bizim gibi konuk olan başka mahalleden bir kadın; Sezai’nin “kafası”nın ne kadar büyük olduğunu söyledi. Akrabalarına yapılan en küçük eleştiriyi bile kabullenemeyen annem, açtı ağzını yumdu gözünü, kadını Dünya’ya geldiğine pişman etti.

                              TİYATRO ( MUSAMERE)
İlk okul beşinci sınıf da bir piyes oyunu oynadık. Köyün orta yerinde haşmetli okulun bodrumundaki geniş alanı temizledik, okul sıralarını oraya indirerek seyircilerin oturmalarını sağladık. Öğretmenimiz Ali Bacaksız’ın büyük özverisi ve uzun uğraşları sonunda oldukça güzel bir oyun ortaya çıktı. Bizlere; toplum karşısında konuşmayı öğretip, kendimize güveni sağlarken,köylülere de hoş vakit geçirttik.
Oyundaki rolüm fena değildi, ama oyun öncesi evde bizimkilere anlatırken, kantarın topunu kaçırdığımı oyunu bizimkiler seyrettikten sonraki tavırlarından anlayarak, utanmıştım.

    
         








Hiç yorum yok:

Yorum Gönder